اعتبارسنجی اصحاب و راویان پربسامد مشیخه «الفقیه» و طریق آنان با تکیه بر «معجم رجال الحدیث»

از جمله راهکارهای اعتبارسنجی کتاب من لایحضره الفقیه، بررسی اسناد آن، بهویژه مشیخه شیخ صدوق است. از آنجا که بخش عمدهای از احادیث این کتاب از طریق راویان پربسامد روایت شده، واکاوی وثاقت این راویان و طریق شیخ صدوق به آنان، ضرورتی اجتنابناپذیر برای استنباطات حدیثی و فقهی است. این پژوهش با هدف دستیابی به این مهم، در پی پاسخ به این پرسش است که: میزان وثاقت راویان پربسامد مشیخه الفقیه و اعتبار طرق شیخ صدوق به آنان، بر اساس مبانی آیه الله خویی در معجم رجال الحدیث چگونه ارزیابی میشود؟ این تحقیق با روش توصیفی - تحلیلی، با تکیه بر اطلاعات معجم رجال الحدیث، راویان پربسامد در طبقه اصحاب ائمه: را مورد بررسی قرار داده است. دستاوردهای این پژوهش نشان میدهد: تمامی راویان پربسامد مورد بررسی، ثقه بوده و برخی از آنان از جایگاه رجالی والایی برخوردارند. همچنین بر اساس مبانی آیه الله خویی، تمامی طریقهای شیخ صدوق به این راویان، حجت و معتبر ارزیابی میشوند؛ با این استثنا که طریقهای وی به «محمد بن مسلم» و «ابوبصیر»، مشمول این حکم کلی نیست و به واکاوی بیشتری نیاز دارند. این نتایج، با شفافسازی وضعیت سندی مشیخه، راه را برای اعتماد بیشتر به احادیث کتاب من لایحضره الفقیه هموار میکند.

کلیدواژه ها:

راویان پربسامد ، اعتبارسنجی ، کتاب من لایحضره الفقیه ، معجم رجال الحدیث ، شیخ صدوق ، مشیخه ، آیه الله خویی