واکاوی جایگاه علمی و کتابشناختی ملا معزالدین اردستانی در پرتو بررسی انتساب «کاشف الحق»

«معزالدین محمد حسینی اردستانی» (م بعد از ۱۰۶۶ق) از نویسندگان کمتر شناختهشده قرن یازدهم هجری است که نامش غالبا تحتالشعاع انتساب جنجالی به یک کتاب حدیثی - کلامی موسوم به «کاشف الحق» و پیوند بحثبرانگیز آن با «حدیقه الشیعه» منسوب به مقدس اردبیلی قرار دارد. روشن نبودن جایگاه علمی وی و نبود پژوهشی مستقل درباره شرححال او، باعث شده تا تحلیلها درباره انتساب آثار به وی دچار تشتت باشد. این پژوهش به این پرسش پاسخ دهد که: معزالدین اردستانی کیست و انتساب کتاب کاشف الحق به وی، با تکیه بر شواهد تاریخی و نسخهشناختی، تا چه حد مستند و قابلقبول است؟ این تحقیق که با رویکرد توصیفی - تحلیلی و استناد به منابع تاریخی و نسخهشناختی نشان میدهد که وی منصب دبیری در محضر سلطان قطبشاهی و تولیت برخی از موقوفات را در اختیار داشته و شخصیت علمی قابلتوجهی نداشته است. علاوه بر چند اثر ترجمهای (عربی به فارسی) و تفسیر کمحجم هلاتی، کتاب موسوم به کاشف الحق هم به او منسوب شده که محل تامل بوده و  این انتساب پذیرفتنی نیست. این یافتهها علاوه بر زدودن غبار از چهره وی، بستر ارائه نظریات و تحلیل‎ها درخصوص این آثار را فراهم میآورد و به حل بخشی از چالشهای انتساب کتاب کاشف الحق کمک میکند.

کلیدواژه ها:

محمد اردستانی ، کاشف الحق ، حدیقه الشیعه ، مولفان هند ، حیدرآباد دکن