آینده پژوهی عوامل موفقیت و شکست برای افزایش تاب آوری در برابر خشکسالی از طریق مدیریت آب

خشکسالی یکی از مسائل مهم بخش کشاورزی ایران است که ارتقاء تاب آوری در برابر خشکسالی یکی از راهبردهای حیاتی برای کاهش آسیب پذیری آن می باشد. لذا، این مطالعه با هدف آینده پژوهی عوامل موفقیت و شکست برای افزایش تاب آوری در برابر خشکسالی از طریق مدیریت آب انجام شده که از حیث ماهیت، توصیفی- اکتشافی و مبتنی بر استراتژی پژوهشی آمیخته (کیفی-کمی از نوع متوالی) است. در بخش کیفی، با به کارگیری شیوه فراترکیب، عوامل موفقیت و شکست برای افزایش تاب آوری در برابر خشکسالی شناسایی شدند. در بخش کمی جهت انجام تحلیل های آینده پژوهی مبتنی بر استفاده از روش تحلیل ساختاری اثرات متقابل؛ روش، توصیفی از نوع پیمایشی و با استفاده از ابزار پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر خروجی بخش کیفی بود. نتایج نشان داد که عوامل موفقیت برای افزایش تاب آوری در برابر خشکسالی مشتمل بر ۵ بعد (الزامات حکمرانی، الزامات زیرساختی، ارتباطات و همکاری، الزامات فرهنگی-اجتماعی و الزامات فنی) و ۱۲ مولفه و عوامل شکست مشتمل بر ۴ بعد (چالش های مدیریتی، چالش های فرهنگی-اجتماعی، چالش های اقتصادی و چالش های فنی) و ۸ مولفه می باشد. نتایج مرتبط با پیشران های کلیدی عوامل موفقیت برای افزایش تاب آوری نشان داد که در تاثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم، الزامات حکمرانی، عامل رتبه اول (پیشران کلیدی) است. نتایج مرتبط با پیشران های کلیدی عوامل شکست نیز نشان داد در تاثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم، چالش های اقتصادی عامل رتبه اول (پیشران کلیدی) است. نتایج این تحقیق می تواند راهنمای سیاستگذاران و برنامه ریزان در زمینه خشکسالی باشد.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، عوامل موفقیت و شکست ، تاب آوری ، خشکسالی ، مدیریت آب