بررسی و نقد دیدگاه ریچارد رورتی درباره دین و نهادهای دینی

ریچارد رورتی، با الهام از اندیشه های جان دیویی و هایدگر و ویتگنشتاین، فلسفه های نظام مند و مبتنی بر اصول پیشینی را به چالش کشید و به جای آن از فلسفه ای دفاع کرد که رشد و پرورش فرد و جامعه را محور قرار می دهد. او این رویکرد را «فلسفه پرورشگر» نامید و بر گشودگی به اندیشه های نو تاکید داشت. در حوزه دین نیز رورتی با نقد دین سنتی و «الهیات نظام مند» مفهوم «الهیات پرورشگر» را مطرح کرد؛ که در نتیجه آن دین به جای تمرکز بر حقیقت مطلق و اقتدار نهادهایش بر همبستگی اجتماعی و امید و کنش اخلاقی توجه دارد. این مقاله با تبیین مولفه های اصلی الهیات پرورشگر، که به مسائل حیاتی و بحران های انسان معاصر می پردازد، به ارزیابی انتقادی آن می پردازد و نقاط قوت و محدودیت ها و چالش های این رویکرد در حوزه دین و کارکرد اجتماعی آن را روشن می کند. مقاله نشان می دهد دینی که فاقد بنیان های متافیزیکی و مدعیات صدق باشد نمی تواند همچنان معنابخشی خود را حفظ کند و حتی در موارد بسیاری نمی تواند باعث انسجام اجتماعی باشد. همچنین بیان می کند که حذف نهادهای دینی از عرصه عمومی بدون ارائه جایگزینی برای ساماندهی اجتماعی می تواند خطر فروپاشی اجتماعی را به همراه داشته باشد.

کلیدواژه ها:

الهیات پرورشگر ، الهیات نظام مند ، ریچارد رورتی ، نقد نهادهای دینی ، نوپراگماتیسم