چشمه ها و آب های مقدس در فرهنگ عامه چهارمحال و بختیاری

آب در بین بیشتر ملت ها و فرهنگ ها عنصری ارزشمند به شمار آمده و آلوده کردن آن گناه دانسته شده است. در ایران آناهیتا الهه آب بوده است. این ایزدبانو نگهبان تمام آب هاست که مردم آن را می ستودند و برای آن قربانی می کردند. پژوهش حاضر به بررسی چشمه ها و آب های مقدس در مناطق مختلف استان چهارمحال وبختیاری با روش توصیفی تحلیلی و مصاحبه میدانی با راویان کهن سال استان و مطلعان محلی پرداخته است و کوشش شده تا باورها و اعتقادات نسبت به این آب ها و چشمه های مقدس بیان شود. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که از هزاران چشمه فصلی و دائمی جاری در این استان تعدادی نزد مردم جایگاه ویژه ای دارند و مردم با دید تقدس گونه به آن ها نگاه می کنند و نسبت به آن ها باورهای خاصی دارند که از جمله آن ها می توان: چشمه آب مراد چلیچه، چشمه آقاسید خویه، چشمه خضر (حاج خدر سرآقاسید)، چشمه حاجت سرپیر، چشمه اوغار امامزاده حمزه علی، چشمه مولا آلیکوه و چشمه پیرغارده چشمه را نام برد. همچنین باور به شفابخشی آب های مقدس، درمان بیماری ها، قسم خوردن به آب روان و حاجت خواستن از آن، گرفتن مراد با پخت آش و کاچی کنار چشمه و پخش آن در بین مردم، پخت آش رشته در چهارشنبه سوری و ریختن تمام آن آش درون چشمه، قربانی کردن گوسفند و خروس در کنار چشمه ، مشخص کردن جنسیت فرزند برای زن باردار، خوردن آب، تن شویی و ریختن آب چشمه روی سر زن نازا برای فرزنددار شدن، روشن کردن شمع و قرار دادن سبزه برای تبرک در کنار چشمه ها از جمله این باورها هستند.

کلیدواژه ها:

آب ، اسطوره ، باورهای عامیانه ، چشمه های مقدس ، چهارمحال وبختیاری