مرور نظام مند چالش ها و فرصت های سیستم بهایابی در صنعت چرم و کفش: ارائه یک چارچوب بومی

صنعت چرم و کفش به عنوان یکی از صنایع کاربر و موادمحور، دارای ساختار هزینه ای پیچیده و چندبعدی است و مدیریت آن نقشی تعیین کننده در رقابت پذیری واحدهای تولیدی ایفا می کند. شواهد نشان می دهد که در بسیاری از واحدهای این صنعت در ایران، سیستم های بهایابی همچنان مبتنی بر روش های سنتی بوده و از دقت لازم برخوردار نیستند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل نظام مند چالش ها و فرصت های سیستم بهایابی در صنعت چرم و کفش ایران است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش «مرور نظام مند» مبتنی بر پروتکل PRISMA (۲۰۲۰) انجام شده است. در این راستا، ۱۶مقاله علمی معتبر در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ انتخاب و با روش «تحلیل مضمون» (Thematic Analysis) مورد واکاوی قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهد که مهم ترین چالش ها شامل استفاده از روش های سنتی، سهم بالای ضایعات مواد، ضعف در تخصیص سربار تولید، کمبود زیرساخت های فناوری اطلاعات و فقدان مهارت های حسابداری صنعتی است. در مقابل، فرصت هایی نظیر به کارگیری روش های نوینی همچون هزینه یابی بر مبنای فعالیت (ABC)، هزینه یابی هدف و هزینه یابی مبتنی بر زمان (TDABC)، همراه با بهره گیری از فناوری های دیجیتال (ERP و CAD/CAM)، می تواند شفافیت محاسبه بهای تمام شده را به طور معناداری افزایش دهد. در پایان، این پژوهش یک چارچوب مفهومی بومی و عملیاتی برای بهبود سیستم بهایابی ارائه می کند که مبنایی برای ارتقای کنترل هزینه و تصمیم گیری مدیریتی در بازارهای بین المللی خواهد بود.

کلیدواژه ها:

Costing System ، Leather and Footwear Industry ، Thematic Analysis ، Activity-Based Costing (ABC) ، Target Costing ، سیستم بهایابی ، صنعت چرم و کفش ، تحلیل مضمون ، هزینه یابی بر مبنای فعالیت ، هزینه یابی هدف