پیامدهای جامعه شناختی گذار از حاکمیت تلفیقی به حکمرانی ترکیبی در آموزش عالی ترکیه (۲۰۰۲–۲۰۲۵)

مقدمه: تحولات آموزش عالی ترکیه طی سال های ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۵ با دگرگونی قابل توجهی در الگوهای حکمرانی همراه بوده است. در دوره پیشین، ساختار مدیریت آموزش عالی عمدتا بر «حاکمیت تلفیقی» استوار بود؛ الگویی که در آن تصمیم گیری متمرکز، اقتدار سلسله مراتبی و کنترل دولتی نقش غالب داشت. با گسترش منطق های بازارمحور، سازوکارهای مدیریتی و شبکه ای، و ورود ابزارهای ارزیابی عملکرد، نظام آموزش عالی ترکیه به تدریج به سوی نوعی «حکمرانی ترکیبی» حرکت کرده است. این گذار باعث تغییر در رابطه دولت و دانشگاه، بازتعریف نقش نهادهای میانجی و تحول در الگوی استقلال و پاسخگویی شده است. هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر، تحلیل جامعه شناختی پیامدهای این گذار و بررسی چگونگی تاثیر آن بر ساختارهای نهادی، هویت های سازمانی و تجربه زیسته کنشگران دانشگاهی است. مواد و روش ها:رویکرد تحقیق مبتنی بر تحلیل کیفی اسناد سیاستی، مطالعات موردی نهادی و بررسی تطبیقی روندهای حکمرانی در دوره اردوغان (۲۰۰۲ تا ۲۰۲۵) است. یافته ها: یافته ها نشان می دهد که حکمرانی ترکیبی موجب ظهور الگوهای جدیدی از خودمختاری مدیریتی، تقویت سازوکارهای ارزیابی عملکرد و تغییر در روابط قدرت میان دولت، مدیران دانشگاهی و گروه های حرفه ای شده است. همچنین، این تحول بر شیوه های تولید دانش، نقش های حرفه ای اعضای هیئت علمی و قشربندی نهادی دانشگاه ها اثر گذاشته است. نتیجه گیری: در مجموع، این گذار نظام آموزش عالی ترکیه را وارد مرحله ای پیچیده تر کرده که در آن هم زیستی نظارت دولتی و سازوکارهای غیردولتی پیامدهایی چندبعدی برای هویت نهادی و فرهنگ دانشگاهی به همراه داشته است.

کلیدواژه ها:

آموزش عالی ، ترکیه ، جامعه شناختی ، حاکمیت تلفیقی ، حکمرانی ترکیبی.