تحلیل تطبیقی ارتباط متنی در معماری بناهای فرهنگی منتخب ایران (با تاکید بر سیرتحول در دوره پس از انقلاب اسلامی)

این پژوهش با هدف واکاوی ارتباطات متنی در معماری بناهای فرهنگی پس از انقلاب اسلامی، به بررسی بازتاب اندیشه ها، آرزوها و دستاوردهای این دوره در کالبدهای ساخته شده می پردازد. فضاهای فرهنگی به مثابه متونی پیچیده عمل می کنند که دربردارنده لایه های عمیق فرهنگی، فناورانه و بینامتنی هستند. در ایران پس از انقلاب، این فضاها دستخوش تحولات گسترده ای شدند که تحلیل آن ها برای روشن شدن نقششان در بازنمایی هویت جدید و آرمان های انقلابی ضروری است. هدف اصلی، کشف و تبیین روابط بینامتنی پنهان در این بناها و درک گفت وگوی آن ها با گذشته (معماری سنتی و پیش از انقلاب)، حال (ارزش های انقلابی) و آینده (آرمان ها) است. همچنین، نشان داده می شود که چگونه فرهنگ و تکنولوژی، در کنار بینامتنیت، بر شکل گیری این فضاها تاثیر گذاشته اند. پرسش اصلی آن است که ارتباطات متنی در معماری بناهای فرهنگی شاخص پس از انقلاب اسلامی چگونه قابل تبیین است و چه بازتابی از هویت و ایدئولوژی این دوره را ارائه می دهد. روش تحقیق آمیخته بوده و شامل رویکرد تحلیلی-توصیفی برای تحلیل کالبدی و ویژگی های معماری بناها و رویکرد تفسیری-تاریخی برای ریشه یابی و درک مفاهیم و نمادهای فرهنگی و تاریخی آن ها می شود. نتایج حاکی از آن است که بناهای فرهنگی پس از انقلاب اسلامی، با ارجاعات آگاهانه یا ناخودآگاه به متون پیشین، بازآفرینی عناصر بومی و مذهبی و نمادپردازی مفاهیم انقلابی، به متونی چندوجهی تبدیل شده اند. این بناها به مثابه آینه ای از آرمان های جامعه، در حال گفت وگو با تاریخ، سنت و آینده هستند و در هم نشینی با فرهنگ و تکنولوژی، هویتی جدید در معماری را رقم زده اند.

کلیدواژه ها:

بینامتنیت بناهای فرهنگی ، تالار ارومیه ، تالار فرهنگ و هنر کرمان ، تالار مرکزی ساری ، تالار مرکزی یزد.