تعالی، احساسی مغفول در قلمرو اخلاق؛ تحلیلی انتقادی

مقاله پیش رو بر اساس روش تحلیلی ۔ توصیفی و با هدف تحلیلی انتقادی از احساس تعالی سامان یافته است . مسئله اصلی در این مقاله این است که محرک اصلی احساس تعالی نمی تواند تنها رفتار اجتماعی یاریگرانه و استثنایی باشد . البته، استثنایی بودن محرک احساس تعالی چندان قابل تردید نیست و تجربه شخصی ما نیز نشان می دهد رفتارها یا رویدادهایی قابل پیش بینی و عادی به تحریک حس تعالی نمی انجامد ، اما در مورد رفتار یاریگرانه اجتماعی تامل بشتری باید به خرج داد . تاثیر این احساس در همه حیطه های رفتاری یکسان نیست . دست کم بر اساس پژوهش های کنونی، احساس تعالی تاثیر چندانی بر رفتارهای عدالت طلبانه یا اعتراضی ندارد . ضمن آنکه همه افراد نیز به یک اندازه از این احساس اثر نمی پذیرند و بسته به شدت یا ضعف هویت و یا حساسیت اخلاقی آنها این احساس تاثیری متفاوت بر افراد می نهد . در مجموع و بر اساس یافته های مقاله می توان گفت محرک احساس تعالی محصور در رفتارهای یاریگرانه اجتماعی نیست و زیبایی های شگفت انگیز، ریاضت ها و نیایش های عمیق و به دور از جلوه گری، گذشت از خطاهای بزرگ و مانند آن نیز می تواند محرک احساس تعالی باشد .

کلیدواژه ها:

احساسات ، احساس تعالی ، احساس اخلاقی ، خشیت ، تحسین .