واکاوی فضائل و رذائل فکری در طرف های مناظرات امام رضا علیه السلام

هدف این پژوهش، واکاوی فضائل و رذائل فکری در طرف های مناظرات امام رضا علیه السلام بر اساس رویکرد معرفت شناسی فضیلت است. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده های کتابخانه ای، گزارش های تاریخی مناظرات امام رضا علیه السلام با سران ادیان و مذاهب(از جمله جاثلیق نصرانی، راس الجالوت یهودی، عمران صابی و سلیمان مروزی) را تحلیل کرده است. یافته ها نشان می دهد که جز در مورد عمران صابی، دیگر طرف های مناظره به دلیل غلبه رذائل فکری نظیر جزم اندیشی، تکبر فکری، بی اعتنایی، وابستگی و همنوایی فکری، توان دستیابی به حقیقت را نداشتند و تنها در برابر برهان قاطع، تسلیمی ناگزیر از خود نشان دادند. در مقابل، عمران صابی به پشتوانه فضائلی چون کنجکاوی، گشودگی ذهن، تواضع و شجاعت فکری، به حقیقت راه یافت. نتیجه آنکه مناظره ای ثمربخش، منوط به آراستگی طرفین به فضائل فکری (به ویژه حقیقت جویی و انصاف) و پرهیز از رذائلی است که مانع درک حق می شوند. بر این اساس، ترویج اصول گفت وگوی اخلاقی مبتنی بر سیره رضوی و آموزش فضائل فکری در نظام تربیتی کشور ضروری است.

کلیدواژه ها:

امام رضا علیه السلام ، معرفت شناسی فضیلت ، فضائل فکری ، رذائل فکری ، مناظره