واکاوی مقابله ای برخی مدایح رضوی معاصر عربی و انگلیسی از دیدگاه مضمونی و بلاغی

مدیحه یکی از اثرگذارترین گونه های ادبی در آیین های سوگواری و ستایش دینی به شمار می رود. با عنایت به اهمیت مدیحه ها و مرثیه های دینی، پژوهش های بسیاری درباره ابعاد مضمونی و بلاغی این آثار در ادبیات عرب و فارسی انجام شده است. باوجوداین، اشعار انگلیسی سروده شده در مدح امام هشتم شیعیان علیه السلام تاکنون بررسی و تحلیل نشده است. هدف پژوهش جاری، واکاوی تطبیقی مضامین و آرایه های مدایح رضوی معاصر به زبان های عربی و انگلیسی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به شیوه کتابخانه ای انجام شده و جامعه آماری آن، اشعار عربی و انگلیسی در مدح امام رضا علیه السلام است که به روش نمونه گیری هدفمند از میان سروده های دو دهه اخیر انتخاب شده اند. یافته ها نشان داد که دو سنت شعری در مضامینی چون مظلومیت امام علیه السلام و ستم مامون، اصالت خاندان، شوق زیارت و طلب شفاعت اشتراک دارند، اما شعر عربی در بازنمایی فضایل اخلاقی و علمی امام علیه السلام پرمایه تر و جزئی نگرتر است. از نظر بلاغی، هر دو سنت بر آرایه های معنوی تکیه دارند، با این تفاوت که شعر انگلیسی از شگردهای مدرنی چون متناقض نما و حس آمیزی بهره گرفته است. در مجموع، شعر عربی با اتکا به منابع روایی، سیمایی تاریخی و مستند از امام علیه السلام ارائه می دهد و شعر انگلیسی با زبانی انتزاعی و جهان شمول، همان مضامین را برای مخاطبی فراتر از مرزهای تشیع بازنمایی می کند.

کلیدواژه ها:

مدایح رضوی ، مضامین ، آرایه ها ، شعر عربی ، شعر انگلیسی