تاملی بر نقش سلیقه در چرخه تولید تا مصرف محصول معماری در جغرافیای اجتماعی دوران معاصر ایران

با افزایش جمعیت در هر جامعه، مسئله انتخاب و مصرف محصولات از اهمیت فزاینده ای برخوردار می شود.هم زمان با گسترش کمی و تنوع بناهای مسکونی به عنوان محصولاتی فرهنگی و هنری، نوع زیبایی شناسی به کاررفته در تولید این بناها از سوی معماران و نیز نحوه انتخاب و مصرف آن ها توسط طبقات اجتماعی مختلف، اهمیتی ویژه یافته است.از آنجا که در فرایند تولید، انتخاب و مصرف محصول معماری، میان سلیقه معماران و ترجیحات زیبایی شناختی طبقات مختلف اجتماعی همواره نوعی ناهماهنگی و تفاوت وجود دارد،شناخت متقابل سلیقه های زیبایی شناختی مردمان به عنوان مصرف کنندگان و معماران به عنوان تولیدکنندگان این محصول،ضرورتی اساسی دارد.این شناخت می تواند به شکل گیری انتخابی آگاهانه و زیباشناسانه کمک کند و زمینه تولید آثاری را فراهم آورد که ضمن برخورداری از اصول زیبایی شناختی، با سلیقه و نیازهای طبقات گوناگون اجتماعی نیز انطباق داشته باشند. هدف پژوهش، شناسایی عوامل موثر بر سلیقه و نوع انتخاب های زیبا شناسانه افراد در تولید و انتخاب محصولات معماری به عنوان محصولی فرهنگی و هنری می باشد؛ پژوهش حاضر از نوع کیفی بوده، داده ها به صورت کتابخانه ای جمع آوری شده و به صورت تلفیقی با دو روش مرور سیستاتیک و تحلیل مضمون و بر اساس پارادایم های جامعه شناسانه، روانشناسانه و تفسیری مفاهیم و مولفه های مرتبط با سلیقه، زیبایی شناسی و مصرف استخراج و جهت رسیدن به مدل نهایی مورد تحلیل قرار گرفته اند؛ نتایج این پژوهش رابطه و نسبت سلیقه کل افراد جامعه را (در هر دو گروه مردم و معماران) در انتخاب محصول معماری در سه دسته مشخص «سلیقه عام»، «سلیقه میان مایه» و «سلیقه ناب» متاثر از بستر هایی با سرمایه هایی فرهنگی و اقتصادی شناسایی کرده است

کلیدواژه ها:

سلیقه ، زیبایی شناسی ، انتخاب ، فرم ، مصرف