<span lang="FA">تحلیل جامعه شناختی علل استقرار و قوام مذهب شیعه در ایران عصر صفوی (زمینه ها و کارکردها)

در این پژوهش علل استقرار و قوام مذهب شیعه در ایران دوره صفوی با توجه به زمینه ها و کارکردها مورد تحلیل جامعه شناختی قرار گرفته است. شاه اسماعیل اول صفوی در آغاز حکومت خود در سال ۹۰۷ق با اعلام رسمیت شیعه امامیه مسیر مذهب مردم ایران را تغییر داد و جامعه ایرانی تحولی عمیق را شاهد بود. ترویج تشیع در این دوران، ایران را متحد، منسجم و مقاوم در برابر تهاجمات خارجی -به ویژه از سوی عثمانی ها، ازبک ها و حتی پرتغالی ها- ساخت و فصل نوینی در پایداری ملک و ملت ایران گشود. هدف این تحقیق، ارائه تحلیلی جامعه شناختی از چگونگی استقرار و قوام مذهب شیعه در دوره صفوی و بررسی متغیرهای مرتبط با آن در چارچوب کارکردگرایی است. در این راستا، روش کتابخانه ای و مطالعه اسناد و کتب معتبر به کار گرفته شد. با نهادینه شدن مذهب امامیه، علما و فقهای شیعه در ساختار حکومت، نقشی موثر ایفا کردند و سلاطین صفوی نیز از ظرفیت ها، امکانات فقه، شریعت، اجتهاد و گفتمان تشیع در تحکیم اساس نظام صفویه بهره بردند. در این پژوهش حکومت صفویان به صورت یک کل و یک نظام در نظر گرفته شده و با ابزار تحلیلی نظام اجتماعی و با روش کارکردگرایی (ساختاری) کارکرد آن در رسمیت و ترویج مذهب شیعه بررسی شده است. نتیجه این تحقیق، ارائه تحلیلی جامعه شناختی از علل استقرار و قوام مذهب شیعه در دوره صفویه در ایران و شناسایی متغیرهای مستقل موثر در این موضوع است.

کلیدواژه ها:

شیعه امامیه ، دولت مقتدر صفویه ، هویت ملی ، پارادایم کارکردگرایی