نقد مدعای ناصرالقفاری پیرامون باور به رجعت در اندیشه شیعی (بر پایه واکاوی سیرتطور آموزه رجعت)

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 82

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IMAMIYA-11-22_005

تاریخ نمایه سازی: 16 تیر 1405

چکیده مقاله:

ازجمله تمایزات اندیشه شیعی، باور به رجعت است. متکلمان و اندیشمندان اسلامی، نگاشته های فراوانی را برای اثبات این باور و مستدل ساختن آن ارائه کرده اند. اما آنچه امروزه در پاره ای از پژوهش های برخی از اندیشمندان و پژوهشگران سلفی به وفور به چشم می خورد این است که اعتقاد به رجعت، از قرن سوم و چهارم به بعد، توسط غلاتی چون عبدالله بن سبا از اندیشه یهود به منظومه اندیشه شیعی وارد شده است. از این رو ارائه پژوهشی مستقل درباره شناسایی و تبیین سیر تطور این اندیشه، ضروری به نظر می رسید تا از این رهگذر، به نقد مدعای مذکور پرداخته شود. بر پایه یافته های این پژوهش که به روش توصیفی-تحلیلی به نگارش درآمده، افزون بر اینکه شواهد کافی برای اثبات وجود تاریخی ابن سبا وجود ندارد، هیچ سندی دال بر باورمندی وی به رجعت و تلاش او برای تلقین چنین باوری به مسلمانان وجود ندارد. افزون بر این اساسا مفهوم رجعت در متون دینی یهود جایگاهی ندارد. بنابراین، نسبت دادن رجعت به منابع یهودی و انتقال آن به تشیع از طریق عبدالله بن سبا، از نظر تاریخی بی اعتبار است.

نویسندگان

سیدمحمد عبادی اردهائی

دانشجوی دکترای شیعه شناسی (گرایش کلام)، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

مصطفی جعفرطیاری

دانشیار گروه شیعه شناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

رضا شجاعی مهر

پژوهشگر مهدویت، موسسه آینده روشن

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن ابی حاتم، عبدالرحمن (۱۹۵۲ق)، الجرح والتعدیل، بیروت: التراث العربی ...
  • ابن بابویه، محمد (۱۴۱۴ق)، الاعتقادات، قم: کنگره شیخ مفید ...
  • ابن حبان، محمد (۱۳۹۶ق)، المجروحین من المحدثین، تحقیق: ابراهیم زاید، ...
  • ابن حبیب، محمد (بی تا)، المحبر، بیروت: دارالآفاق ...
  • ابن خلدون، عبدالرحمن (بی تا)، التاریخ، بیروت: التراث العربی ...
  • ابن عساکر، علی (۱۴۱۵ق)، تاریخ مدینه دمشق، بیروت: دارالفکر ...
  • ابن قتیبه، عبدالله (۱۳۹۳ق)، تاویل مختلف الحدیث، تحقیق: النجار، محمد ...
  • ابن قتیبه، عبدالله (۱۹۶۹ق)، المعارف، التحقیق: عکاشه، ثروت، مصر: المعارف ...
  • ابن ماجه، محمد (بی تا)، السنن، تحقیق: عبدالباقی، محمد، بیروت: ...
  • ابن منظور المصری الافریقی، محمد بن مکرم (۱۳۷۵ق)، لسان العرب، ...
  • ابن هشام، عبدالملک (۱۳۸۳ق)، سیره النبویه، تحقیق: عبدالحمید، محمد، مصر: ...
  • استرابادی، سیدمحمد مومن (۱۴۱۵ق)، الرجعه، قم: دارالاعتصام، منشورات انوار الهدی ...
  • استرآبادی، علی (۱۴۰۷ق)، تاویل الآیات الظاهره، قم: مدرسه الامام المهدی؟عج؟ ...
  • اشعری، سعد بن عبدالله (۱۳۶۰ش)، المقالات والفرق، تهران: انتشارات علمی ...
  • آلوسی، السید محمود (بی تا)، روح المعانی، بیروت: التراث العربی ...
  • البخاری، محمد (۱۴۰۷ق)، الصحیح، تحقیق: البغا، مصطفی، بیروت: ابن کثیر ...
  • الترمذی، محمد (بی تا)، السنن، تحقیق: شاکر، احمد، بیروت: التراث ...
  • الجرجانی، عبدالله (۱۴۰۹ق)، الکامل فی ضعفاء الرجال، بیروت: دارالفکر ...
  • الجوزجانی، ابراهیم (۱۴۰۵ق)، احوال الرجال، تحقیق: الجرجانی، صبحی، بیروت: الرساله ...
  • الحائری، علی (۱۴۲۲ق)، الزام الناصب، تحقیق: عاشور، علی، بیروت: الاعلمی ...
  • حر العاملی، محمد بن الحسن (۱۳۹۲ش)، الایقاظ من الهجعه بالبرهان ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن (۱۴۱۴ق)، وسائل الشیعه، قم: انتشارات ...
  • الحلی العاملی، الحسن (۱۴۲۱ق)، مختصر البصائر، قم: الاسلامی ...
  • الذهبی، شمس الدین ابوعبدالله محمد بن احمد (بی تا)، میزان ...
  • الذهبی، محمد (۱۹۹۵م)، میزان الاعتدال، تحقیق: عبدالموجود، بیروت: العلمیه ...
  • الذهبی، محمد (بی تا)، المغنی فی الضعفاء، تحقیق: نورالدین عتر، ...
  • زبیدی واسطی (۱۳۸۵)، تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت: دارالفکر ...
  • السبکی، تاج الدین عبد الوهاب بن تقی الدین (بی تا)، ...
  • السیوطی، عبدالرحمن (۱۹۹۳م)، الدر المنثور، بیروت: دارالفکر ...
  • الشهرستانی، محمد (۱۴۱۰ق)، الملل والنحل، بیروت: دارالمعرفه ...
  • طاهری ورسی، احمد علی (۱۳۹۲)، رجعت یا حیات دوباره، قم: ...
  • الطبری، محمد (۱۴۰۳ق)، التاریخ، بیروت: الاعلمی ...
  • الطبری، محمد بن جریر (۱۴۰۳ق)، تاریخ الطبری، بیروت: دارالتراث ...
  • طریحی، فخرالدین محمد (۱۳۸۷ش)، مجمع البحرین، قم: نشر فرهنگ اسلامی ...
  • العسقلانی، احمد بن علی (۱۴۰۴ق)، تهذیب التهذیب، بیروت: دارالفکر ...
  • العسکری، المرتضی (۱۴۱۷ ق)، عبدالله بن سبا و اساطیر اخری، ...
  • العقیلی، محمد بن عمرو (بی تا)، الضعفاء الکبیر، بیروت: دارالکتب ...
  • فخر رازی، محمد بن عمر (۱۴۱۳ ق)، اعتقادات فرق المسلمین ...
  • فیروزآبادی، محمد بن یعقوب (۱۹۹۴م)، القاموس المحیط، بیروت: دارالفکر ...
  • فیومی، احمد بن محمد (۱۳۹۶ق)، المصباح المنیر فی غریب الشرح ...
  • القفاری، ناصر (۱۴۱۴ق)، اصول مذهب الشیعه الامامیه الاثنی عشریه عرض ...
  • الکوفی، فرات بن ابراهیم (۱۴۱۰ق)، تفسیر فرات الکوفی، تحقیق: محمد ...
  • کلاچاهی، مژگان؛ قندهاری، محمدچاهی (۱۳۹۹ش)، «نسبت آموزه رجعت با تعالیم ...
  • کهن، آبراهام (۱۳۹۰م)، گنجینه ای از تلمود، ترجمه: نتن آلی، ...
  • مامقانی، عبدالله (۱۴۳۱ق)، تنقیح المقال فی احوال الرجال، قم: موسسه ...
  • مجلسی، محمدباقر (۱۳۹۵ش)، رجعت، تهران: رسالت قلم ...
  • مجلسی، محمدباقر (۱۴۰۳ق)، بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار، ...
  • محسنی دایکندی، محمدعظیم (۱۳۹۰)، رجعت در عصر ظهور، قم: بنیاد ...
  • المصری، احمد امین (۱۹۷۹م)، فجر الاسلام، بیروت: عالم الکتب ...
  • معین، محمد (۱۳۷۱ش)، فرهنگ فارسی معین، تهران: انتشارات امیرکبیر ...
  • مفید، محمد بن محمد (۱۴۱۳ق)، اوائل المقالات فی المذاهب والمختارات، ...
  • النسائی، احمد بن شعیب (۱۳۹۶ق)، الضعفاء والمتروکون، حلب: دار الوعی ...
  • النیسابوری، مسلم بن الحجاج (بی تا)، صحیح مسلم، تحقیق: محمد ...
  • هلالی، سلیم بن قیس (۱۴۰۷ق)، اسرار آل محمد؟ص؟، تهران: موسسه ...
  • نمایش کامل مراجع