مدل سازی اثرات عوامل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بر تورم در اقتصاد ایران

مدل سازی های مبتنی بر رگرسیون خطی، به علت فروض رگرسیونی متعدد، اغلب با واقعیت انطباق دقیق ندارد. بر این پایه در سال های اخیر، پژوهش هایی مبتنی بر داده های گسترده و رویکردهای آماری، توسعه یافته اند. هدف از این بررسی، مدل سازی تورم در اقتصاد ایران تحت تاثیر متغیرهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی با روش های نوین و ارائه بهترین مدل است. دوره زمانی پژوهش سال های ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲ می باشد. در این پژوهش، مدل سازی با وارد کردن ۴۳ متغیر موثر بر تورم در ۴ دسته مدل های میانگین گیری متحرک پویا (TVP-DMA)، میانگین گیری انتخابی متحرک پویا (TVP-DMS)، میانگین گیری بیزین (BA) و میانگین گیری وزنی حداقل مربعات (WALS) انجام شده است تا بهترین مدل توضیح دهنده تورم از میان این مدل ها شناسایی شود. از میان مدل های یاد شده، مدل میانگین گیری وزنی حداقل مربعات، به عنوان کاراترین مدل تعیین شد. بر اساس نتایج، ۱۱ متغیر با بالاترین سطح اثرگذاری بر تورم شناسایی شدند که در بین آن ها، نرخ ارز غیررسمی به عنوان مهم ترین عامل موثر بر تورم شناسایی شد. همچنین نتایج نشان می دهد، در مدل تورم اقتصاد ایران، به‎ترتیب، عوامل اقتصادی، عوامل سیاسی و عوامل اجتماعی، سهم بیشتری در توضیح دهندگی مدل دارند.

کلیدواژه ها:

تورم ، تولید ، ارز ، نقدینگی ، بهره ، بودجه ، تحریم ، فساد ، میانگین گیری وزنی