تحلیل گفتمان بازیگران خط مشی شهرسازی با رویکرد تحلیل گفتمان ( مطالعه موردی : استان مازندران به عنوان مقصد گردشگری ایران )

مسائل شهرسازی در دهه های اخیر به یکی از چالش های جدی کشورهای در حال توسعه تبدیل شده اند. گسترش بی رویه شهرها، تخریب محیط زیست، بحران های سکونتی، تراکم های غیرمنطقی و شکافهای کالبدی و اجتماعی از جمله پیامدهای خط مشی گذاری نادرست در حوزه شهرسازی هستند . این پژوهش با هدف طراحی یک مدل بومی خط مشی گذاری شهرسازی در ایران، از رهیافت تحلیل گفتمان بازیگران استفاده کرده است.روش تحقیق، کیفی با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی بوده و داده ها از طریق مصاحبه با ۲۲ نفر از کنشگران شهرسازی شامل مدیران کل ، شهرداران، اعضای شورای شهر، نمایندگان مجلس و کارشناسان مربوطه در مازندران گردآوری شده اند. تحلیل داده ها با استفاده از الگوی فرکلاف و نرم افزار NVivo انجام شد.نتایج نشان داد چهار گفتمان مسلط در فرآیند خط مشی گذاری شهری استان شامل گفتمان سیاسی، نهادی، تخصصی و مشارکتی هستند که در بسیاری از موارد در تضاد با یکدیگر عمل می کنند.این تضاد منجر به فقدان انسجام، ناکارآمدی خط مشی ها و تضعیف مشارکت عمومی شده اند. از جمله پیشنهادات نهایی پژوهش مواردی همچون تقویت ساختارهای مشارکت مردمی ؛ ایجاد هماهنگی میان گفتمان ها ؛ افزایش آموزش و آگاهی بخشی ؛ شفافیت و پاسخگویی ؛ توجه به پایداری و توسعه بلندمدت اشاره نمود. نتایج به دست آمده به موازات طراحی مدل خط مشی گذاری شهرسازی ، در راستای ارتقاء برنامه ریزی و توسعه پایدار گردشگری مازندران بسیار ارزشمند و کاربردی می باشند.بر اساس یافته ها، مدلی طراحی شد که با محوریت تعامل گفتمان ها، شفافیت، بازنگری نهادی و تقویت مشارکت شهروندی، می تواند به عنوان چارچوبی نوین برای خط مشی گذاری در ایران به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

تحلیل گفتمان ، بازیگران خط مشی ، رویکرد تحلیل گفتمان ، طراحی مدل خط مشی گذاری ، برنامه ریزی و توسعه گردشگری