موانع تحقق پذیری عدالت فضایی در گردشگری: مرور نظام مند

زمینه و هدف:با رشد شتابان گردشگری و بروز پیامدهای منفی آن، مفهوم عدالت فضایی به عنوان یکی از ارکان توسعه متعادل گردشگری اهمیت فزاینده ای یافته است. باوجود تاکید سیاست ها و اسناد برنامه ریزی بر عدالت، همچنان تحقق عملی آن با چالش های جدی مواجه است. هدف این مقاله تحلیل موانع تحقق عدالت فضایی در گردشگری بر پایه مرور نظام مند پژوهش های مرتبط است. روش شناسی:در این پژوهش با رویکردی کیفی و مبتنی بر مرور نظام مند، ۷۸ مقاله علمی مرتبط با عدالت فضایی و گردشگری با استفاده از روش کدگذاری سه مرحله ای باز، محوری و انتخابی و با بهره گیری از نرم افزار Atlas.ti پردازش و تحلیل شدند. یافته ها:در فرآیند تحلیل، ۳۲۵ کد باز، ۱۶ کد محوری و ۶ کد انتخابی استخراج شد. بر اساس یافته ها، موانع تحقق عدالت فضایی در گردشگری در قالب شش خوشه اصلی قابل تبیین اند: انحصار قدرت و سلطه نگاه بازاری؛ انسان محوری و غیبت رویکردهای پساانسان گرا؛ ضعف در سیاست گذاری، اجرا و مشارکت ذی نفعان؛ کمبود دانش، پژوهش و آموزش عدالت محور؛ ضعف نظارتی مدیریتی؛ و پیامدهای محیط زیستی و تعارض های ذاتی گردشگری با اهداف عدالت اجتماعی و فضایی. نتیجه گیری:نتایج پژوهش بیانگر وجود شکاف عمیق میان گفتمان عدالت فضایی در گردشگری و واقعیت های عملی آن است؛ شکافی که صرفا ناشی از ناکارآمدی سیاست ها نبوده، بلکه ریشه در بنیان های فکری، ارزشی و ساختاری حاکم بر توسعه گردشگری دارد. اصالت و نوآوری:نوآوری این پژوهش در ارائه تصویری یکپارچه و نظام مند از موانع تحقق عدالت فضایی در گردشگری و فراتر رفتن از تحلیل های تک بعدی سیاست محور است؛ به گونه ای که ابعاد معرفتی، ارزشی، نهادی و محیط زیستی را به صورت هم زمان مورد توجه قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

عدالت فضایی ، گردشگری ، نئولیبرالیسم ، پساانسان گرایی ، مرور نظام مند