هنجاریت و فراهنجار در مساله شر

وجود شرور در جهان و وجه جمع آن با وجود خدای ادیان همواره از دغدغه های بشر بوده است. با این حال، در کنار تحلیل شرور و برهان شر در ادبیات فلسفی الاهیاتی، جنبه هنجاریت شر و درنتیجه آن، تعهداتی که از این ناحیه برعهده مدافع برهان خواهد بود، کمتر مورد توجه بوده است. رویکرد غالب آن است که شر امری هنجاری است؛ با این حال، عدم توجه یا عدم التزام به تعهدات فراهنجار، ناسازگاری هایی را برای مدافعان برهان شر پدید خواهد آورد. این تعهدات در ابعاد معناشناسانه، معرفت شناسانه، هستی شناسانه و الاهیاتی نمایان خواهد شد و لازم است بین مبنای مختار در این حوزه ها با تلقی از شرور و تقریر مقدمات برهان شر، همخوانی و همبستگی وجود داشته باشد. در حوزه معناشناسی ارزش، سخن از شناختاری یا ناشناختاری بودن، در هستی شناسی آن سخن از واقعیت مستقل داشتن یا نداشتن و سنخ وجودی ارزش و در معرفت شناسی ارزش نیز بحث بر امکان، وقوع و نحوه معرفت ما به امور هنجاری است. از میان این رویکردها، اعتقاد به شناختاری بودن، عینیت و تحقق معرفت به ارزش، همبستگی کامل با تقریر برهان شر دارد. رویکردهای متقابل اما با چالش های جدی مواجه خواهند بود که حل و فصل آنها به عهده مدافع برهان خواهد بود.

کلیدواژه ها:

برهان شر ، هنجاریت ، فراهنجار ، عینیت ، نسبیت ، معرفت ارزشی