اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر فرسودگی شغلی و بهزیستی شغلی معلمان مدارس ابتدایی شهر یزد

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر فرسودگی شغلی و بهزیستی شغلی معلمان مقطع ابتدایی شهر یزد بود. با توجه به اهمیت سلامت روان معلمان و نقش تعیین کننده آنان در کیفیت نظام آموزشی، شناسایی مداخلات موثر برای کاهش فرسودگی شغلی و ارتقای بهزیستی شغلی ضروری به نظر می رسد. ذهن آگاهی به عنوان یک رویکرد روان شناختی، با افزایش آگاهی از لحظه حال و بهبود تنظیم هیجانی، می تواند در کاهش فشارهای شغلی موثر باشد. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل معلمان مقطع ابتدایی شهر یزد به تعداد ۳۱۷۵ نفر بود بود که از میان آنان ۳۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، افراد در دو گروه کاملا معادلی و ۱۵ نفره و با گمارش تصادفی در یکی از دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش در ۸ جلسه آموزش ذهن آگاهی (پروتکل مبتنی بر کاهش استرس کابات زین و همکاران، ۱۹۹۲) شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه فرسودگی شغلی (ایرفان و همکاران،۲۰۲۳) و پرسشنامه بهزیستی شغلی (ژنگ وهمکاران، ۲۰۱۲) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد آموزش ذهن آگاهی موجب کاهش معنادار فرسودگی شغلی معلمان در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد. همچنین یافته ها حاکی از افزایش معنادار بهزیستی شغلی معلمان پس از دریافت آموزش ذهن آگاهی بود. بر اساس نتایج به دست آمده، می توان نتیجه گرفت که آموزش ذهن آگاهی مداخله ای موثر برای کاهش مشکلات روان شناختی مرتبط با شغل و ارتقای بهزیستی شغلی معلمان است. پیشنهاد می شود از این رویکرد در برنامه های توانمندسازی و ارتقای سلامت روان معلمان استفاده شود.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، فرسودگی شغلی ، بهزیستی شغلی ، معلمان