نقش آموزگاران ابتدایی در مدیریت چالش های تربیتی دانش آموزان در فضای مجازی و آموزش ترکیبی

تحول های اخیر در نظام آموزشی، به ویژه گسترش آموزش مجازی و تثبیت الگوی آموزش ترکیبی در مدارس ابتدایی، زمینه ساز پدیدآمدن مجموعه ای از چالش های تربیتی نوپدید شده است؛ چالش هایی که تنها به حوزه یادگیری محدود نمی شوند، بلکه ابعاد اخلاقی، عاطفی، اجتماعی، رفتاری و حتی هویتی دانش آموزان را نیز تحت تاثیر قرار می دهند. دانش آموزان دوره ابتدایی، به دلیل ویژگی های رشدی، هنوز در مرحله ای هستند که نیازمند هدایت مستقیم، نظارت مستمر و الگوپذیری از بزرگسالان مهم زندگی خود، به ویژه آموزگاران، می باشند. در چنین شرایطی، آموزگار ابتدایی صرفا انتقال دهنده محتوا نیست، بلکه در حکم مربی، تنظیم گر تربیتی، تسهیل گر تعاملات یادگیری و میانجی میان خانه و مدرسه عمل می کند. هدف پژوهش حاضر، تبیین نقش آموزگاران ابتدایی در مدیریت چالش های تربیتی دانش آموزان در فضای مجازی و آموزش ترکیبی است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای، تحلیل اسناد، و بهره گیری از یافته های پژوهش های معتبر داخلی و خارجی انجام شده است. بر اساس بررسی های انجام شده، مهم ترین چالش های تربیتی در این حوزه عبارت اند از: کاهش تمرکز و پایداری توجه، افت تعاملات اجتماعی، تضعیف مسئولیت پذیری، افزایش وابستگی به محتوای سرگرم کننده و غیرآموزشی، گسترش پرخاشگری کلامی و رفتاری، و شکل گیری شکاف میان تربیت مدرسه و الگوهای مصرف رسانه ای خانواده. یافته ها نشان داد که آموزگاران ابتدایی می توانند از طریق سه محور اساسی یعنی «مربی گری دیجیتال»، «نظارت تربیتی تسهیل گرانه» و «تعامل نظام مند با خانواده» در کاهش این آسیب ها نقش آفرینی کنند. همچنین، شواهد پژوهش های سال های اخیر نشان می دهد که آموزش ترکیبی زمانی می تواند به عنوان فرصتی تربیتی عمل کند که معلم از صلاحیت حرفه ای، سواد رسانه ای و مهارت های ارتباطی کافی برخوردار باشد. در پایان، پیشنهاد می شود برنامه های توانمندسازی معلمان ابتدایی در حوزه سواد دیجیتال، اخلاق رسانه ای، روان شناسی رشد در فضای مجازی و طراحی آموزشی برای یادگیری ترکیبی به صورت جدی در سیاست گذاری های آموزشی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

آموزش ترکیبی ، فضای مجازی ، چالش های تربیتی ، آموزگاران ابتدایی ، سواد رسانه ای ، تربیت دیجیتال ، مدیریت کلاس