واکاوی نقش هوش هیجانی در تسهیل استقرار نظام تحول بنیادین آموزش و پرورش

استقرار موفقیت آمیز نظام تحول بنیادین در آموزش و پرورش ایران، مستلزم بازنگری در ساختارها، فرآیندها و از همه مهم تر، سرمایه های انسانی کارآمد است. نظام آموزشی سنتی همواره بر ابعاد شناختی تفکر تمرکز داشته، در حالی که تحول بنیادین خواهان تربیت متوازن و تمام ساحتی دانش آموزان در ابعاد اخلاقی، اجتماعی و عاطفی است. این مقاله مروری با هدف واکاوی جامع نقش هوش هیجانی به عنوان یک مولفه کلیدی و تسهیل کننده در استقرار این نظام تحولی تدوین شده است. پژوهش حاضر با بررسی جامع ادبیات نظری و پیشینه های پژوهشی داخلی و بین المللی نشان می دهد که هوش هیجانی مدیران و معلمان، نقشی حیاتی در کاهش مقاومت سازمانی در برابر تغییر، افزایش پذیرش برنامه های تحولی و بهبود مدیریت بحران های آموزشی دارد. همچنین، نتایج تحلیل متون گویای آن است که توسعه هوش هیجانی در دانش آموزان منجر به کاهش رفتارهای پرخطر، کنترل تکانش گری، پیشگیری از قلدری سایبری و وابستگی به فضای مجازی و در نهایت ارتقای سلامت عمومی و پیشرفت تحصیلی می شود. علاوه بر این، ارتقای این سازه روان شناختی در کادر آموزشی، فرسودگی شغلی را کاهش داده و با تقویت خرد سازمانی و اعتماد بین فردی، راهبردهای سازنده ای را در حل تعارضات سازمانی پدید می آورد. در نتیجه، استقرار نظام تحول بنیادین بدون تجهیز ارکان نظام آموزشی به مهارت های تنظیم هیجانی و خودآگاهی غیرممکن به نظر می رسد؛ بنابراین، ادغام برنامه های آموزش هوش هیجانی در دوره های تربیت معلم و برنامه های درسی مدارس به عنوان یک ضرورت استراتژیک پیشنهاد می گردد تا بستر انسانی لازم برای دستیابی به اهداف والای سند تحول بنیادین فراهم آید.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، تحول بنیادین ، مقاومت در برابر تغییر ، پیشرفت تحصیلی ، نظام آموزشی.