پذیرش مجدد بیماران تنفسی مرتبط با ذرات معلق PM۲.۵: تحلیل اثرات تجمعی و خطر منتسب در شهر سنندج با استفاده از داده های سنجش از دور و ایستگاه های پایش

زمینه و هدف: پذیرش مجدد بیماران تنفسی یکی از شاخص های مهم در ارزیابی کیفیت خدمات سلامت و نشان دهنده بار بیماری های مزمن است. هدف این مطالعه بررسی اثرات تجمعی PM۲.۵ و برآورد خطر منتسب پذیرش های مجدد بیماران تنفسی در سنندج طی سال های ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ بود. روش بررسی: در این مطالعه، مجموعه ای از داده های سازمان هواشناسی، داده های پذیرش مجدد بیماران تنفسی همراه با تلفیقی از داده های ایستگاه پایش محیط زیست و داده های سنجش از دور استفاده شد. ارتباط بین PM۲.۵ و پذیرش مجدد به وسیله مدل رگرسیون شبه پارامتریک با توابع غیر خطی جهت کنترل مخدوشگرهای شناخته شده و اندازه گیری نشده (ناشناخته) بررسی شد. همچنین اثرات تجمعی تا ۲۱ روز پس از مواجهه و خطر منتسب به تفکیک سن و جنس محاسبه گردید. یافته ها: افزایش غلظت PM۲.۵ اثر تجمعی معنی داری به ویژه در مردان و افراد زیر ۶۵ سال بر پذیرش مجدد داشت. در گروه سنی زیر ۶۵ سال، الگوی پاسخ اغلب با لگ زمانی همراه بود، اما سالمندان بیشترین خطر را در روزهای ابتدایی مواجهه داشتند. برآورد خطر منتسب نشان داد حدود ۳۵۰۰ پذیرش مجدد در دوره مطالعه به PM۲.۵ قابل انتساب بوده و از این مقدار بیشترین سهم مربوط به بازه غلظتی μg/m³ ۱۵-۰ بود. نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد ذرات معلق PM۲.۵ سهم بالایی در پذیرش های مجدد بیماران تنفسی داشته و اثرات آن به صورت تجمعی و تاخیری ظاهر می شود. یافته ها بر ضرورت بازنگری استانداردهای کیفیت هوا، طراحی مداخلات پیشگیرانه متناسب با گروه های سنی و جنسی و توسعه سامانه های پایش و هشدار زودهنگام برای کاهش بار بیماری های تنفسی و هزینه های نظام سلامت تاکید می کنند.

کلیدواژه ها:

Particulate matter ، Hospital readmission ، Respiratory diseases ، Attributable risk ، ذرات معلق ، پذیرش مجدد ، بیماری های تنفسی ، خطر منتسب