بررسی کتاب های درسی دوره دبستان بر اساس مولفه های سواد سلامت روان

مقدمه: این پژوهش به منظور بررسی میزان توجه به مولفه های سواد سلامت روان در کتاب های درسی دوره دبستان انجام شد. مواد و روش کار: پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی جهت دار انجام شده است. متن کتاب های درسی پایه اول تا ششم دبستان با ابزاری متشکل از چهار مولفه سواد سلامت روان «کسب و ارتقای سلامت روان»، «درک اختلالات شایع روان»، «کاهش انگ زدن» و «ارائه و جلب حمایت» و با کمک نرم افزار مکس کیو.دی.ا بررسی شد. یافته ها: از مجموع ۵۲۲۹  صفحه کتاب های درسی دبستان، مجموع فراوانی خرده مضامین مربوط به کسب و ارتقاء سلامت روان، ۳۷۴۵ مورد بود و در بین خرده مضامین آن، به «تنظیم­گری هیجانی با تکیه بر رویکردهای خود- توسعه ای» و خرده مضمون شناخت تغییرات در عملکرد مغز به ترتیب بیشترین و کمترین توجه شده بود. تکیه بر اقدامات و باورهای مذهبی بیشترین فراوانی تنظیم­گری هیجانی مبتنی بر رویکردهای خود- توسعه ای را داشت. مولفه میزان توجه به درک اختلالات شایع روان و توجه به میزان کاهش انگ مرتبط با اختلالات روان و میزان ارائه و جلب حمایت در حوزه سلامت روان داشت. نتیجه گیری: در کتاب های دبستان، توجه متوازن و متعادلی به مولفه های کسب و ارتقای سواد سلامت روان نشده و وزن سنگین مولفه تنظیم گری هیجانی مبتنی بر رویکردهای خود- توسعه ای را راهبرد «باورها و اقدامات مذهبی» تشکیل داده است. این افراط و سنگینی، برنامه درسی پنهانی است که به جای اثر مثبت، نتیجه معکوس برای دانش آموزان دارد.

کلیدواژه ها:

Mental Health Literacy ، Primary School ، Textbooks ، Qualitative content analysis ، Elementary education ، سواد سلامت روان ، کتاب های درسی ، تحلیل محتوای کیفی ، دوره دبستان