مقایسه اثربخشی مدل PLISSIT با مدل بهداشت جنسی بر روی کارکرد و کیفیت زندگی جنسی زنان یائسه: یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی

مقدمه: یکی از مشکلات زنان یائسه زندگی جنسی و سلامت جنسی آنان است. مطالعه حاضر با هدف مقایسه اثربخشی مدل PLISSIT با مدل بهداشت جنسی بر روی کارکرد وکیفیت زندگی جنسی زنان یائسه انجام شد. مواد و روش ­کار: مطالعه حاضر از نوع کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی بود که در سال ۱۴۰۲ بر روی ۱۰۲ زن یائسه مراجعه­ کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهر همدان که دارای شرایط ورود به مطالعه بودند، انجام شد. واحدهای پژوهش به­ صورت تصادفی در سه گروه مدل مشاورهPLISSIT  (۳۳نفر)، مدل مشاوره بهداشت جنسی (۳۴ نفر) و کنترل (۳۵نفر) قرار گرفتند. ابزار جمع­ آوری داده ها پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک و مامایی، کارکرد جنسی زنان FSFI و کیفیت زندگی جنسی زنان SQOL-F بودند. پرسشنامه­ ها در گروه­ های مداخله و کنترل قبل، ۴ و ۶ هفته پس از مداخله تکمیل شدند. پس از جمع­ آوری اطلاعات داده ­ها با استفاده از نرم­افزار SPSS نسخه ۲۴ و با استفاده از آزمون­ های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. سطح معنی ­دار نیز کمتر از ۰/۰۵ در نظر گرفته شد. یافته­ ها: قبل از مداخله تفاوت آماری معنی ­دار در میانگین نمره کل FSFI و SQOL-F در سه گروه وجود نداشت. در ارتباط با نتایج بین گروهی، در میانگین نمرات FSFI و  SQOL-F ۴ و ۶ هفته پس از مداخله در سه گروه اختلاف آماری معنی­ دار وجود داشت. مقایسه درون گروهی گروه ­های مورد مطالعه نیز نشان داد که میانگین نمرات FSFI و SQOL-F در گروه­ های مداخله ۴ و ۶ هفته پس از مداخله نسبت به قبل از مداخله افزایش معنی­ دار یافت به ترتیب و در گروه کنترل افزایش معنی ­دار یافت نشد. نتیجه­ گیری: کارکرد جنسی و کیفیت زندگی جنسی زنان یائسه می­تواند از طریق مدل­های مشاوره­ای نظیر مدل بهداشت جنسی و مدل PLISSIT بهبود یابد. با توجه به شیوع مشکلات جنسی پیشنهاد می شود که مدل مشاوره بهداشت جنسی که جامع و مقرون به صرفه است، در سطح اول خدمات بهداشتی اولیه در نظام ارائه خدمات کشوری ادغام و اجرا شود.

کلیدواژه ها:

Menopause ، PLISSIT ، Sexual Health Model ، Sexual Function ، Quality of sexual life ، زنان یائسه ، مدلPLISSIT ، مدل بهداشت جنسی ، کارکرد جنسی ، کیفیت زندگی جنسی