تاثیر آموزش جنسی مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی زوجین بر خودکارآمدی جنسی زنان در دوران یائسگی؛ یک مطالعه نیمه تجربی

مقدمه: عملکرد جنسی در تعامل پیچیده با عوامل محیطی، اجتماعی، روانشناختی و جسمی است. فراوانی اختلال عملکرد جنسی در زنان یائسه بالا است، از آنجا که خودکارآمدی جنسی یکی از عواملی است که بر عملکرد جنسی اثر می گذارد،  نیاز به یک مدل مداخله ایی بود که با سازه های آن بتوان خودکارآمدی را تحت تاثیر قرار داد. اما حضور همسران نیز کمک کننده به نظر می رسید هدف از مطالعه ی حاضر تعیین اثر آموزش مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی زوجین بر خودکارآمدی جنسی زنان یائسه بود. مواد و روش کار: مطالعه نیمه تجربی و به صورت موازی بود. شرکت کنندگان  شامل۷۰ زوج از زنان یائسه مراجعه کننده به ۶ مرکز جامع سلامت از شهر قم بودند. نمونه گیری از نوع در دسترس بود. زنان یائسه واجد شرایط در مطالعه حاضر به همراه همسران در یک گروه مداخله (۳۵ زوج)تحت آموزش مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی ۶ جلسه ۹۰ دقیقه ایی هفته ایی یکبار به مدت ۶ هفته و گروه کنترل (۳۵ زوج) در یک جلسه با آموزش تغذیه، فعالیت بدنی، کنترل وزن و فشار خون قرار گرفتند. داده ها از طریق اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه ی خودکارآمدی جنسی تنها برای زنان یائسه در قبل، بلافاصله و دو ماه پس از مداخله تکمیل شد و با استفاده از آزمون های تی مستقل، کای اسکوئر، دقیق فیشر و اندازه گیری های مکرر آنالیز واریانس دوطرفه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: قبل از مداخله میانگین نمره خودکارآمدی جنسی در گروه مداخله و گروه کنترل بود که تفاوت معنادار نداشتند. بلافاصله بعد از مداخله میانگین نمره خودکارآمدی جنسی در گروه مداخله و کنترل بود که تفاوت معنی دار داشتند. دو ماه پس از  مداخله میانگین نمره خودکارآمدی جنسی در گروه مداخله و کنترل بودکه بین دو گروه اختلاف معنی دار بود. نتایج نشان داد که در پیگیری ها متغیر زمان، گروه و زمان و گروه تفاوت معنی دار داشتند. نتیجه گیری: مداخله آموزشی جنسی مبتنی بر نظریه شناختی اجتماعی بر خودکارآمدی جنسی زنان یائسه در شهر قم که به همراه همسران خود در جلسات آموزشی شرکت کرده بودند، اثر گذار بود و بعد از ۶ جلسه آموزش، بلافاصله و دو ماه بعد روند افزایشی را بر خودکارآمدی جنسی زنان داشت. انتظار می رود در مطالعات بعدی خودکارآمدی جنسی مردانی که با همسر تحت آموزش قرار می گیرند، ارزیابی شود.

کلیدواژه ها:

Social cognitive theory ، Postmenopausal women ، Spouse ، Sexual self-efficacy ، تئوری شناختی اجتماعی ، زنان یائسه ، همسران ، خودکارآمدی جنسی