نقش توسعه سامانه های خورشیدی فتوولتائیک در ارتقای امنیت مناطق مرزی استان خراسان رضوی

زمینه و هدف: در دهه های اخیر، پژوهش های متعددی نشان داده اند که دسترسی پایدار به انرژی نه تنها محرک رشد اقتصادی است بلکه زمینه ساز بهبود شاخص های رفاه اجتماعی، کاهش نابرابری و تثبیت جمعیت در نواحی کم برخوردار نیز بشمار می رود. از سوی دیگر، تجربیات جهانی حاکی از آن است که توسعه انرژی های تجدیدپذیر، افزون بر کاهش وابستگی به منابع فسیلی و بهبود کیفیت محیط زیست، موجب افزایش مشارکت محلی و تقویت اعتماد اجتماعی می شود؛ عواملی که در نواحی مرزی نقش موثری در کاهش آسیب پذیری های امنیتی دارند. امنیت مرزی یکی از ارکان بنیادین پایداری ملی است که تحقق آن مستلزم توسعه اقتصادی و اجتماعی متوازن در مناطق مرزی است. در این میان، انرژی بعنوان زیربنای توسعه، نقشی کلیدی در ارتقای شاخص های امنیت، ماندگاری جمعیت و بهبود کیفیت زندگی مرزنشینان ایفا می کند.پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش انرژی های تجدیدپذیر در تقویت امنیت و پایداری جوامع مرزی استان خراسان رضوی انجام شده است. روش بررسی: روش تحقیق از نوع کاربردی، توصیفی و پیمایشی بوده و داده ها از طریق پرسشنامه ساختاریافته از میان ۲۱۸ خانوار مرزنشین گردآوری شد. تحلیل داده ها با بهره گیری از آزمون همبستگی پیرسون و مدل رگرسیون چندمتغیره در محیط نرم افزارSPSS صورت گرفته است. یافته ها: نتایج نشان می دهد که بین شاخص های توسعه انرژی های تجدیدپذیر (بویژه سامانه های فتوولتائیک) و ابعاد امنیت اجتماعی-اقتصادی شامل اشتغال، درآمد، ماندگاری جمعیت و احساس امنیت، رابطه ای مثبت و معنادار (r= ۰.۳۷, p < ۰.۰۵) وجود دارد. بحث و نتیجه گیری: گسترش زیرساخت های انرژی پاک در مناطق مرزی می تواند بعنوان ابزاری راهبردی برای افزایش پایداری اجتماعی، کاهش مهاجرت و ارتقای امنیت مرزی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

انرژی های تجدیدپذیر ، امنیت مرزی ، توسعه پایدار ، سامانه های فتوولتائیک ، خراسان رضوی.