طراحی الگوی خط مشی های مسئولیت پذیری اجتماعی در بخش آموزش عالی

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی خط مشی های مسئولیت پذیری اجتماعی در بخش آموزش عالی انجام شد؛ اقدامی که در پاسخ به رشد انتظارات اجتماعی از دانشگاه ها و ناکارآمدی رویکردهای مقطعی ضرورت یافت. خلا اصلی، نبود مدلی خط مشی محور بود که بتواند سه ساحت مدیریتی، ساختاری، فرهنگی اجتماعی و قانونی حقوقی را به صورت منسجم با اهرم های خط مشی، سازوکارهای اجرایی و شاخص های ارزیابی پیوند دهد.

روش: پژوهش از نوع توسعه ای وکاربردی بوده و در فاز کیفی، داده ها از طریق ۱۸ مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه آموزش عالی گردآوری شد. نمونه گیری به صورت هدفمند و بر اساس معیارهایی همچون تخصص علمی، سابقه حرفه ای و تجربه مرتبط انجام گرفت و تا اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون صورت گرفت که بر اساس آن ابعاد، مولفه ها و سازوکارهای مدل استخراج و سازمان دهی شد.

یافته ها: یافته های کیفی نشان داد که مدل نهایی بر سه بعد مدیریتی ساختاری، فرهنگی اجتماعی و قانونی حقوقی استوار است. چهار اهرم خط مشی تنظیمی، تشویقی، ظرفیتی و اطلاعاتی به عنوان پیشران این ابعاد عمل می کنند. همچنین مجموعه ای از توانمندسازهای عملیاتی شامل حاکمیت، بودجه ریزی، ارزیابی و ممیزی، مشارکت ذی نفعان و پیوند برنامه های درسی با نوآوری اجتماعی، بستر لازم برای تحقق خط مشی را فراهم می کنند. حاصل این فرایند، نهادینه سازی مسئولیت پذیری اجتماعی و دستیابی به پیامدهایی چون اثر اجتماعی، ارتقای مشروعیت، افزایش اشتغال پذیری و پایداری است.

کلیدواژه ها:

مسئولیت پذیری اجتماعی ، خط مشی گذاری عمومی ، آموزش عالی ، تحلیل مضمون ، مدل سازی معادلات ساختاری