اثر مداخله تحریک الکتریکی و تمرین ترکیبی بر سطوح سرمی کورتیزول و تعادل عناصر عمده اثرگذار بر متابولیسم استخوان در زنان سالمند مبتلا به استئوپنی

زمینه و هدف: این مطالعه به بررسی تاثیرات ورزش ترکیبی (CT) به همراه تحریک الکتریکی (ECT) بر روی سطح سرمی کلسیم، منیزیم، فسفر و کورتیزول در زنان سالمند مبتلا به استئوپنی می پردازد. روش تحقیق : در این مطالعه نیمه تجربی در مجموع ۴۵ زن با میانگین سنی۱/۴ ± ۲۵/۶۱ سال و مبتلا به استئوپنی (۱- > T-score > ۵/۲-) به صورت تصادفی و مساوی به سه گروه ۱) ECT، ۲) CT و ۳) کنترل تقسیم شدند. گروه های ECT و CT به مدت ۱۲ هفته تمرینات ترکیبی هوازی (۶۰-۴۵% ضربان قلب ذخیره) و مقاومتی (سه ست ۸ تا ۱۵ تکراری، پنج تا ۱۰ ایستگاه با استفاده از وزن بدن، فیزیوبال و نوار مقاومتی زرد ) را به مدت ۹۰ دقیقه در هر جلسه، سه روز در هفته اجرا کردند. گروه ECT  علاوه بر تمرین ورزشی، ۱۵ دقیقه تحریک الکتریکی عملکردی (FES) با فرکانس ۴۵ هرتز و پالس ۳۰۰ میکروثانیه در ناحیه پاراسپینال (عضلات اطراف ستون فقرات) دریافت کرد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس مرکب در سطح معنی داری ۰۵/۰>p تحلیل شدند. یافته ها: سطح سرمی کلسیم و فسفر تفاوت درون گروهی و بین گروهی معنی داری نداشت (۰۵/۰کورتیزول در هر دو گروه مداخله نسبت به گروه کنترل کاهش یافت (۰۵/۰>p). یک همبستگی معنی دار بین کاهش کورتیزول و افزایش منیزیم در گروه ECT مشاهده شد (۰۱/۰=p، ۶۶/۰=r). نتیجه گیری: این نتایج نشان می دهند که تحریک الکتریکی عملکردی به طور هم افزایی سطح منیزیم را افزایش می دهد و کاهش کورتیزول سرم در این افزایش موثر است. تحقیقات بیشتری با شدت، مدت و نوع مداخله های بهینه برای افزایش اثر در یون های کلسیم و فسفر لازم است.

کلیدواژه ها:

کورتیزول ، تحریک الکتریکی ، تمرین ورزشی ، یون ها ، استئوپنی