اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر کاهش رفتارهای پرخطر و مصرف مواد در دانش آموزان دوره دوم متوسطه

دوره نوجوانی و به ویژه سال های پایانی دوره متوسطه، یکی از حساس ترین مراحل رشد انسان محسوب می شود که در آن هویت یابی، استقلال طلبی و نفوذ گروه همسالان اوج می گیرد. این ویژگی ها زمینه ساز بروز رفتارهای پرخطر، از جمله مصرف مواد مخدر و روان گردان، می شود. هدف اصلی این پژوهش، بررسی چگونگی تاثیرگذاری آموزش مهارت های زندگی بر کاهش تمایل به این رفتارهاست. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مدل های پیشگیری مبتنی بر توانمندسازی، نشان می دهد که آموزش مهارت هایی چون خودآگاهی، همدلی، تفکر خلاق، تفکر انتقادی، مدیریت هیجان، حل مسئله، ارتباط موثر، روابط بین فردی و مدیریت استرس، نه تنها به عنوان یک سپر دفاعی عمل می کند، بلکه ریشه های روان شناختی و اجتماعی گرایش به مواد را هدف قرار می دهد. یافته های حاصل از مرور متون نشان می دهد که وقتی دانش آموزان قادر به شناسایی و تنظیم احساسات خود باشند و مهارت «نه» گفتن را بیاموزند، مقاومت آن ها در برابر فشار همسالان افزایش یافته و جایگزین های سالم برای رفع نیازهای روانی پیدا می کنند. نتیجه گیری نهایی حاکی از آن است که مداخلات آموزشی باید فراتر از ترساندن دانش آموزان از عوارض مواد، بر توسعه ظرفیت های درونی و برون فردی آنان متمرکز شوند.

کلیدواژه ها:

مهارت های زندگی ، رفتارهای پرخطر ، مصرف مواد ، دانش آموزان متوسطه ، پیشگیری اولیه ، توانمندسازی روان شناختی