مهارت های زندگی در مدرسه: آموزش خودآگاهی، کنترل هیجان و روابط بین فردی در دانش آموزان

این مقاله به تبیین و تحلیل یک تجربه آموزشی نظام مند در مدرسه با تمرکز بر آموزش مهارت های زندگی (خودآگاهی، کنترل هیجان و روابط بین فردی) در دانش آموزان دوره دوم دبستان و بررسی پیامدهای آن در محیط کلاس و خانه می پردازد. این مداخله آموزشی طی سال تحصیلی به صورت تلفیقی با فعالیت های درسی (به ویژه دروس هنر و ورزش) و جلسات هفتگی متمرکز طراحی و اجرا شد. روش تدریس بر پایه یادگیری فعال، گفتگو محور و شبیه سازی تعارض استوار بود. در این پژوهش، از یک «جعبه ابزار مهارت های زندگی» شامل تکنیک های ابداعی و کاربردی از قبیل «دکمه تفکر» (مکث آگاهانه)، «آگاهی درون حسی»، «خواب اتوبوسی» (ریلکسیشن عضلانی)، «کشوهای ذهنی»، «ضربه کش»، «بازی حواس پنج گانه» و «دفترچه شکرگزاری» جهت تنظیم هیجان و مدیریت انرژی استفاده شده است. یافته های مبتنی بر مشاهده های کلاسی و بازخوردهای ذی نفعان (مدیر، معاون، اولیا و همکاران) نشان می دهد این رویکرد به کاهش تعارضات و واکنش های تکانشی، افزایش توان خوداصلاحی، بهبود ارتباطات همسالان و ارتقای فضای امن روانی منجر شده است (بندورا، ۱۳۸۰؛ گلمن، ۱۳۸۵؛ رایان و دسی، ۲۰۰۰) . نتایج نهایی نشان می دهد آموزش هدفمند و مستمر مهارت های زندگی با بهره گیری از روش های تجربه محور، زمینه ساز رشد همه جانبه دانش آموزان و افزایش آمادگی برای یادگیری است.

کلیدواژه ها:

مهارت های زندگی ، خودآگاهی ، کنترل هیجان ، روابط بین فردی ، دانش آموزان دوره دوم دبستان ، محیط امن روانی ، خودتنظیمی ، آموزش تلفیقی.