نقش خدمات راهنمایی و مشاوره در پیشگیری از رفتارهای پرخطر و بهبود سازگاری فردی-اجتماعی دانش آموزان نوجوان

دوره نوجوانی یکی از حساس ترین و بحرانی ترین مراحل رشد انسان است که با تغییرات زیستی، شناختی و روانی-اجتماعی گسترده ای همراه است. این مرحله تحولی، زمینه ساز بروز چالش های متعددی از جمله رفتارهای پرخطر و ناپایداری در سازگاری فردی و اجتماعی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش خدمات راهنمایی و مشاوره مدارس در پیشگیری از رفتارهای پرخطر و ارتقای سازگاری فردی-اجتماعی دانش آموزان نوجوان انجام شد. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان نوجوان مقطع متوسطه دوم مشغول به تحصیل بود که از میان آن ها نمونه ای به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. ابزارهای سنجش شامل مقیاس رفتارهای پرخطر نوجوانان، پرسشنامه سازگاری فردی-اجتماعی و پرسشنامه ارزیابی خدمات راهنمایی و مشاوره مدرسه بود. داده های جمع آوری شده با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که بهره مندی از خدمات راهنمایی و مشاوره رابطه منفی و معنی داری با بروز رفتارهای پرخطر دارد و به طور مثبت و معنی داری میزان سازگاری فردی و اجتماعی نوجوانان را پیش بینی می کند. خدمات مشاوره ای با ارائه راهبردهای مقابله ای کارآمد، ارتقای خودآگاهی و تقویت مهارت های اجتماعی، نقش تعدیل کننده ای در کاهش گرایش به رفتارهای آسیب زا ایفا می کنند. بر اساس نتایج، تقویت جایگاه مشاوران در مدارس، توسعه برنامه های پیشگیرانه جامع و آموزش مهارت های زندگی از طریق هسته های مشاوره برای بهبود سلامت روان نوجوانان پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

خدمات راهنمایی و مشاوره ، رفتارهای پرخطر ، سازگاری فردی-اجتماعی ، نوجوانان ، سلامت روان دانش آموزان.