بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر شایستگی، یادگیری فعال و فناوری های آموزشی بر اثربخشی نظام آموزشی

نظام های آموزشی در سراسر جهان در دهه های اخیر با تحولات گسترده ای در حوزه های علمی، فناوری، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مواجه شده اند. گسترش فناوری های نوین، افزایش حجم دانش، تغییر نیازهای بازار کار، پیچیده تر شدن مسائل اجتماعی و ضرورت تربیت شهروندانی توانمند، خلاق، مسئولیت پذیر و دارای مهارت های قرن بیست و یکم، موجب شده است که الگوهای سنتی آموزش دیگر پاسخگوی نیازهای جوامع امروزی نباشند. در گذشته، نظام های آموزشی عمدتا بر انتقال محفوظات، تدریس معلم محور و ارزشیابی مبتنی بر حفظ مطالب تاکید داشتند؛ اما امروزه تمرکز آموزش از انتقال صرف دانش به سمت پرورش شایستگی ها، توانمندسازی یادگیرندگان، توسعه مهارت های عملی، تقویت تفکر انتقادی، حل مسئله، یادگیری مادام العمر و بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی تغییر یافته است. ازاین رو، بازنگری در اهداف، برنامه های درسی، شیوه های تدریس و نظام های ارزشیابی به یکی از مهم ترین دغدغه های سیاست گذاران آموزشی در کشورهای مختلف تبدیل شده است. اثربخشی نظام آموزشی یکی از اساسی ترین شاخص های توسعه هر جامعه محسوب می شود. هیچ کشوری بدون برخورداری از نظام آموزشی کارآمد، پویا و پاسخگو قادر نخواهد بود سرمایه انسانی موردنیاز برای توسعه پایدار را تربیت کند. نظام آموزشی اثربخش، نظامی است که بتواند ضمن تحقق اهداف آموزشی و تربیتی، زمینه رشد همه جانبه فراگیران را فراهم آورد، استعدادهای آنان را شکوفا سازد و آنان را برای ایفای نقش موثر در زندگی فردی، اجتماعی و حرفه ای آماده کند. چنین نظامی علاوه بر انتقال دانش، باید توانایی یادگیری، سازگاری با تغییرات، مسئولیت پذیری، خلاقیت، نوآوری، همکاری، مهارت های ارتباطی و تفکر منطقی را نیز در دانش آموزان و دانشجویان تقویت نماید. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر شایستگی، یادگیری فعال و فناوری های آموزشی بر اثربخشی نظام آموزشی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که تلفیق آموزش مبتنی بر شایستگی، یادگیری فعال و فناوری های آموزشی، نقش موثری در ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری، توسعه مهارت های قرن بیست ویکم، افزایش انگیزه و مشارکت یادگیرندگان و بهبود عملکرد نظام آموزشی دارد. از این رو، حرکت به سوی استقرار این رویکردهای نوین، همراه با توانمندسازی معلمان، اصلاح برنامه های درسی، توسعه زیرساخت های فناوری و بازنگری در نظام ارزشیابی، می تواند زمینه تحقق آموزش اثربخش، تربیت نیروی انسانی توانمند و پاسخگویی بهتر نظام آموزشی به نیازهای جامعه آینده را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، شایستگی ، فناوری آموزشی ، آموزش اثربخش ، نظام آموزشی ، آموزش