بررسی تاثیر هوش فرهنگی، مهارت های ارتباطی و اخلاق حرفه ای معلمان بر اثربخشی آموزش

آموزش و پرورش به عنوان یکی از بنیادی ترین نهادهای اجتماعی، نقش تعیین کننده ای در رشد و توسعه فردی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جوامع ایفا می کند. کیفیت نظام آموزشی هر کشور، ارتباط مستقیمی با کیفیت منابع انسانی آن دارد و این کیفیت تا حد زیادی به عملکرد معلمان وابسته است. معلم به عنوان مهم ترین عنصر نظام تعلیم و تربیت، نه تنها وظیفه انتقال دانش و مهارت را بر عهده دارد، بلکه مسئولیت هدایت، تربیت، پرورش شخصیت، تقویت ارزش های اخلاقی و ایجاد انگیزه برای یادگیری در دانش آموزان را نیز بر عهده دارد. در دنیای امروز که تغییرات اجتماعی، فرهنگی، فناوری و اقتصادی با سرعتی بی سابقه در حال وقوع است، نقش معلمان نیز از انتقال دهنده صرف اطلاعات به تسهیل کننده یادگیری، راهنما، مشاور، الگوی رفتاری و مدیر فرایند آموزش تغییر یافته است. از این رو، بررسی عوامل موثر بر اثربخشی آموزش بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته و به یکی از موضوعات اساسی پژوهش های حوزه علوم تربیتی تبدیل شده است. اثربخشی آموزش یکی از مهم ترین شاخص های ارزیابی کیفیت نظام آموزشی محسوب می شود. اثربخشی آموزش بیانگر میزان دستیابی به اهداف آموزشی، تربیتی و پرورشی است و نشان می دهد که تا چه اندازه فرایند آموزش توانسته است موجب یادگیری پایدار، رشد مهارت های شناختی، عاطفی و اجتماعی، ارتقای توانایی حل مسئله، تفکر انتقادی، خلاقیت و مسئولیت پذیری فراگیران شود. در گذشته، اثربخشی آموزش عمدتا بر اساس میزان انتقال اطلاعات و موفقیت دانش آموزان در آزمون های آموزشی سنجیده می شد، اما امروزه این مفهوم ابعاد گسترده تری یافته و عواملی نظیر رضایت فراگیران، کیفیت تعاملات آموزشی، توسعه شایستگی های فردی، یادگیری مادام العمر، ارتقای سرمایه اجتماعی و ایجاد محیط های یادگیری پویا نیز در ارزیابی آن مورد توجه قرار می گیرد. در نتیجه، شناسایی عواملی که می توانند اثربخشی آموزش را افزایش دهند، یکی از مهم ترین دغدغه های پژوهشگران، مدیران آموزشی و سیاست گذاران نظام تعلیم و تربیت است. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیر هوش فرهنگی، مهارت های ارتباطی و اخلاق حرفه ای معلمان بر اثربخشی آموزش پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که هوش فرهنگی، مهارت های ارتباطی و اخلاق حرفه ای معلمان به صورت تعاملی و هم افزا نقش تعیین کننده ای در ارتقای اثربخشی آموزش دارند و تقویت همزمان این سه مولفه می تواند کیفیت یاددهی–یادگیری و رشد همه جانبه دانش آموزان را به طور معناداری بهبود بخشد.

کلیدواژه ها:

هوش فرهنگی ، مهارت ارتباطی ، اخلاق حرفه ای ، آموزش اثربخش ، یادگیری