بررسی رابطه یادگیری مشارکتی، مسئولیت پذیری آموزشی و مهارت های حل مسئله در ارتقای کیفیت یادگیری

آموزش و پرورش در عصر حاضر با تحولات گسترده ای در حوزه های علمی، فناوری، اجتماعی و فرهنگی مواجه شده است. گسترش فناوری های نوین، افزایش سرعت تولید دانش، تغییر نیازهای بازار کار و پیچیده تر شدن مسائل فردی و اجتماعی، موجب شده است که نظام های آموزشی در سراسر جهان از رویکردهای سنتی و معلم محور فاصله گرفته و به سوی الگوهای یادگیری فعال، مشارکتی و دانش آموزمحور حرکت کنند. در این شرایط، صرف انتقال اطلاعات و حفظ مطالب درسی دیگر پاسخگوی نیازهای یادگیرندگان نیست، بلکه مدارس و مراکز آموزشی باید بستری فراهم آورند که دانش آموزان علاوه بر کسب دانش، توانایی اندیشیدن، همکاری، مسئولیت پذیری، تصمیم گیری و حل مسائل پیچیده زندگی را نیز فراگیرند. ازاین رو، کیفیت یادگیری به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های موفقیت نظام های آموزشی، بیش از هر زمان دیگری مورد توجه پژوهشگران، برنامه ریزان آموزشی و سیاست گذاران قرار گرفته است. کیفیت یادگیری مفهومی چندبعدی است که تنها به میزان موفقیت دانش آموزان در آزمون های درسی محدود نمی شود، بلکه ابعاد مختلفی همچون درک عمیق مفاهیم، توانایی انتقال آموخته ها به موقعیت های جدید، تفکر انتقادی، خلاقیت، انگیزش تحصیلی، یادگیری پایدار، مشارکت فعال در فرایند آموزش و توانایی کاربرد دانش در زندگی واقعی را نیز در بر می گیرد. یادگیری زمانی از کیفیت مطلوب برخوردار خواهد بود که یادگیرنده بتواند دانش کسب شده را در شرایط مختلف به کار گیرد، میان مفاهیم ارتباط برقرار کند، در مواجهه با مسائل جدید راه حل های مناسب ارائه دهد و نسبت به فرایند یادگیری خود احساس مسئولیت داشته باشد. بنابراین، ارتقای کیفیت یادگیری مستلزم توجه به مجموعه ای از عوامل شناختی، عاطفی، اجتماعی و رفتاری است که به صورت هم افزا بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان اثر می گذارند. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی رابطه یادگیری مشارکتی، مسئولیت پذیری آموزشی و مهارت های حل مسئله در ارتقای کیفیت یادگیری پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که یادگیری مشارکتی، مسئولیت پذیری آموزشی و مهارت های حل مسئله به صورت متقابل و هم افزا بر ارتقای کیفیت یادگیری اثرگذارند و می توانند زمینه ساز یادگیری عمیق و پایدار در دانش آموزان شوند. بر این اساس، توجه هم زمان به این سه مولفه در نظام های آموزشی، ضرورتی اساسی برای بهبود عملکرد تحصیلی و توسعه شایستگی های فردی و اجتماعی فراگیران محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

یادگیری مشارکتی ، مسئولیت پذیری ، مهارت حل مسئله ، یادگیری ، آموزش