بررسی نقش عدالت تربیتی و کیفیت محیط یادگیری و مشارکت آموزشی در تحقق اهداف نظام تعلیم و تربیت

تعلیم و تربیت، بنیادی ترین نهاد اجتماعی در هر جامعه محسوب می شود که نقش اساسی در انتقال دانش، فرهنگ، ارزش ها، هنجارها و مهارت های لازم برای زندگی فردی و اجتماعی ایفا می کند. توسعه پایدار، پیشرفت اقتصادی، انسجام اجتماعی، افزایش سرمایه انسانی، ارتقای کیفیت زندگی و تحقق عدالت اجتماعی، همگی تا حد زیادی به کارآمدی نظام تعلیم و تربیت وابسته هستند. از این رو، بسیاری از کشورهای جهان سرمایه گذاری گسترده ای در نظام های آموزشی خود انجام داده اند تا بتوانند زمینه تربیت شهروندانی آگاه، مسئولیت پذیر، خلاق، توانمند و اخلاق مدار را فراهم آورند. در عصر حاضر که تغییرات علمی، فناوری، فرهنگی و اقتصادی با سرعتی بی سابقه در حال وقوع است، نظام های آموزشی نیز ناگزیر از بازنگری در اهداف، ساختارها، شیوه های آموزشی و سیاست های تربیتی خود هستند تا بتوانند پاسخگوی نیازهای متحول جامعه باشند. در این میان، تحقق اهداف نظام تعلیم و تربیت تنها به تدوین برنامه های درسی یا افزایش امکانات آموزشی محدود نمی شود، بلکه مستلزم فراهم شدن مجموعه ای از شرایط ساختاری، فرهنگی، مدیریتی و انسانی است که بتوانند فرآیند یادگیری را اثربخش و تربیت را هدفمند سازند. نظام تعلیم و تربیت زمانی موفق خواهد بود که بتواند ضمن فراهم کردن فرصت های برابر آموزشی، محیطی پویا، حمایتگر و انگیزه بخش برای یادگیری ایجاد کند و تمامی ذی نفعان، به ویژه دانش آموزان، معلمان، خانواده ها و مدیران را در فرآیند آموزش و تربیت مشارکت دهد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی نقش عدالت تربیتی، کیفیت محیط یادگیری و مشارکت آموزشی در تحقق اهداف نظام تعلیم و تربیت پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که عدالت تربیتی، کیفیت محیط یادگیری و مشارکت آموزشی سه مولفه به هم پیوسته و تعیین کننده در تحقق اهداف نظام تعلیم و تربیت هستند که تقویت هم زمان آن ها می تواند به بهبود کیفیت آموزش، کاهش نابرابری ها و افزایش اثربخشی فرآیند یادگیری منجر شود. بنابراین، دستیابی به نظام آموزشی کارآمد و پایدار تنها در سایه توجه یکپارچه و هماهنگ به این سه محور امکان پذیر خواهد بود.

کلیدواژه ها:

عدالت تربیتی ، محیط یادگیری ، مشارکت آموزشی ، تعلیم و تربیت ، آموزش