حق اطلاع رسانی رسانه ها در انتشار تصاویر اشخاص مشهور (با تاکید بر آرای دیوان اروپایی حقوق بشر)

هدف: این مقاله توضیحی از آرای دیوان اروپایی حقوق بشر در خصوص حق رسانه ها در بیان آزاد، دریافت و انتشار اخبار مربوط به شخصیت های مشهور به مردم در قالب تصویر است. این آرا نمایانگر این امر هستند که چگونه دیوان اروپایی حقوق بشر میان دو حق متعارض حق بر تصویر و حق آزادی بیان، تعادل برقرار می کند. بررسی و پی بردن به نحوه ایجاد این تعادل، منجر به یافتن نکات منفی و اشتباهات در تحلیل و تصمیم گیری، کشف مزایای رویه قضایی دیوان اروپایی در این خصوص و  بهره گیری از تجربیات متفاوت دیوان خواهد شد. روش : در این مقاله، اسناد حقوقی، آرای دیوان اروپایی حقوق بشر، مقالات فارسی و انگلیسی و سایت های معتبر به روش توصیفی- تحلیلی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها: حق بر آزادی بیان از بنیادی ترین حقوق ذاتی شناخته شده در جهان است. حق نام برده شده از پایه های دموکراسی به شمار می رود و یکی از جلوه های مشهور آن، حق بر آزادی بیان رسانه ها در اطلاع رسانی اخبار می باشد. به همراه توسعه رسانه ها و رشد فکری جوامع، حق عموم بر دریافت اخبار و اطلاعات در کنار حق بر آزادی بیان مورد حمایت قرار گرفته است. با این حال، این دو حق مطلق نیستند و در تصادم با حق بر حریم خصوصی، به ویژه حق بر تصویر، با استثنائاتی مواجه می شوند. مطابق با حق تصویر، نبایست تصاویر افراد را بدون رضایت آنها منتشر کرد. با این وجود، عده ای به علت شهرتی که نزد عموم پیدا می کنند، به اندازه سایرین از حق بر تصویر برخوردار نیستند. در مواردی منفعت عمومی اقتضا می کند تا عموم از طریق رسانه ها از زندگی اشخاص مشهور مطلع شوند، هرچند که همچنان حق بر تصویر آنها در ابعاد کوچک تری محفوظ است. چنین امری در رویه قضایی دیوان اروپایی حقوق بشر با ملاحظه معیار «منفعت عمومی» جلوه گر شده است و آرای رویه سازی صادر شده اند که بیانگر تلاش دیوان در ایجاد توازن میان دو حق رقیب، یعنی از یک سو حق بر تصویر و از سوی دیگر حق رسانه ها بر اطلاع رسانی به عموم، است.نتیجه گیری: دیوان اروپایی حقوق بشر سعی کرده است هم به حق تصویر و هم به حق حریم خصوصی افراد عمومی احترام بگذارد و در این مسیر، آرای متفاوت و موثری بر مبنای معیار «منفعت عمومی» ارائه کرده است . با وجود اینکه از این معیار تعریف دقیقی وجود ندارد، در تحلیل و تصمیم گیری در خصوص تصادم میان حق آزادی بیان و حق تصویر، منطقی به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

حق بر تصویر ، حق بر آزادی بیان ، تصاویر اشخاص مشهور ، دیوان اروپایی حقوق بشر