رابطه انسجام گروهی باکیفیت یادگیری مشارکتی درکلاس های درس

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه انسجام گروهی با کیفیت یادگیری مشارکتی در کلاس های درس دوره متوسطه اول و ارائه مدلی برای تبیین نقش واسطه ای جو روانی-اجتماعی کلاس در این رابطه انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر و دختر پایه نهم شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ و معلمان آن ها بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۴۵۰ دانش آموز (۲۲۵ پسر و ۲۲۵ دختر) و ۴۵ معلم (که هر معلم میانگین ۱۰ دانش آموز را ارزیابی کردند) انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه انسجام گروهی (با ۱۸ گویه و دو مولفه انسجام اجتماعی و انسجام تکلیف محور)، پرسشنامه کیفیت یادگیری مشارکتی (با ۲۴ گویه و چهار مولفه تعامل مثبت، مسئولیت پذیری فردی، مهارت های همکاری و پردازش گروهی) و پرسشنامه جو روانی-اجتماعی کلاس (با ۲۰ گویه و سه مولفه حمایت معلم، روابط همسالان و نظم و مشارکت) بود که روایی و پایایی آن ها (با آلفای کرونباخ بین ۸۴/۰ تا ۹۲/۰) تایید شد. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند. نتایج تحلیل چندگروهی نشان داد که مدل پژوهش از نظر جنسیت و نوع مدرسه (دولتی و غیردولتی) برازش تفاوت معناداری ندارد و الگوی روابط در هر دو گروه یکسان است. بر اساس یافته ها، انسجام گروهی به عنوان یک سرمایه اجتماعی و روانی در کلاس، با ایجاد فضای مبتنی بر اعتماد، حمایت متقابل، مسئولیت پذیری و تعامل مثبت، می تواند کیفیت یادگیری مشارکتی را به طور مستقیم و غیرمستقیم (از طریق بهبود جو روانی-اجتماعی کلاس) افزایش دهد و این یافته ها، بر ضرورت توجه معلمان و برنامه ریزان آموزشی به تقویت انسجام گروهی و جو روانی کلاس به عنوان پیش نیازهای اساسی برای موفقیت یادگیری مشارکتی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

انسجام گروهی ، یادگیری مشارکتی ، جو روانی-اجتماعی کلاس ، تعامل مثبت ، مسئولیت پذیری فردی ، مهارت های همکاری