ارزیابی نقش محتوای درسی بومی سازی شده در افزایش معنا داری یادگیری، هویت فرهنگی و مشارکت تحصیلی دانش آموزان

برنامه ریزی درسی و طراحی محتوای آموزشی متناسب با زیست بوم و مولفه های فرهنگی جامعه، یکی از کلیدی ترین راهبردهای ارتقای کیفیت نظام های آموزشی نوین به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی نقش محتوای درسی بومی سازی شده در افزایش معناداری یادگیری، تقویت هویت فرهنگی و بهبود مشارکت تحصیلی دانش آموزان انجام گرفته است. این مطالعه با رویکرد تحلیلی توصیفی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و مرور پیشینه های تجربی و نظری معتبر، به واکاوی ضرورت انتقال از برنامه های درسی متمرکز و یکسان ساز به سمت محتوای بومی و متناسب با اقتضائات محلی می پردازد (Gay, ۲۰۱۸; Ladson-Billings, ۲۰۱۴). یافته های پژوهش نشان می دهد که بومی سازی محتوای درسی از طریق پیوند دادن مفاهیم علمی با تجارب زیسته، دانش بومی و نمادهای فرهنگی ملموس برای دانش آموزان، یادگیری را از حالت انتزاعی خارج کرده و به فرآیندی معنادار، عمیق و کاربردی تبدیل می کند (Ausubel, ۲۰۰۰). همچنین، تلفیق ارزش ها، سنت ها و تاریخ محلی در متون درسی با ارتقای حس تعلق و خودباوری ملی و منطقه ای، نقش بسزایی در بازتولید و تحکیم هویت فرهنگی دانش آموزان ایفا می نماید (Castagno & Brayboy, ۲۰۰۸). از سوی دیگر، یافته ها حاکی از آن است که انطباق فرهنگی محتوای آموزشی با کاهش بیگانگی تحصیلی، میزان مشارکت شناختی، رفتاری و عاطفی یادگیرندگان را در فرآیند یاددهی یادگیری به طور چشمگیری افزایش می دهد (Hammond, ۲۰۱۵). در نهایت، این پژوهش بر این امر تاکید می کند که سیاست گذاران و مولفان کتاب های درسی باید ضمن حفظ هسته مشترک ملی، به تمرکززدایی تدریجی و انعطاف پذیری برنامه های درسی جهت گنجاندن مولفه های بومی همت گمارند تا از این طریق، بستری پویا برای تربیت شهروندانی مسئول، هویت مند و علاقه مند به دانش فراهم آید.

کلیدواژه ها:

محتوای درسی بومی سازی شده ، معناداری یادگیری ، هویت فرهنگی ، مشارکت تحصیلی.