طراحی الگوی توسعه سواد هوش مصنوعی در نظام آموزش و پرورش با تاکید بر یادگیری مسئولانه

گسترش روزافزون فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی، ابعاد مختلف زندگی فردی، اجتماعی، آموزشی و حرفه ای را دگرگون ساخته و نظام های آموزشی را با ضرورت بازنگری در اهداف، محتوا و روش های آموزش مواجه کرده است. در چنین شرایطی، توسعه سواد هوش مصنوعی به عنوان یکی از شایستگی های اساسی قرن بیست ویکم، نقش مهمی در آماده سازی دانش آموزان، معلمان و سایر ذی نفعان نظام آموزشی برای استفاده آگاهانه، مسئولانه، اخلاق مدار و اثربخش از فناوری های هوش مصنوعی ایفا می کند. سواد هوش مصنوعی صرفا به شناخت ابزارها محدود نمی شود، بلکه شامل درک مفاهیم پایه هوش مصنوعی، توانایی ارزیابی انتقادی خروجی های آن، تشخیص فرصت ها و محدودیت ها، رعایت اصول اخلاقی، حفظ حریم خصوصی، امنیت اطلاعات، مسئولیت پذیری دیجیتال و استفاده صحیح از سامانه های هوشمند در فرآیند یادگیری است. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی توسعه سواد هوش مصنوعی در نظام آموزش و پرورش با تاکید بر یادگیری مسئولانه انجام شده است. این پژوهش از نوع مروری تحلیلی بوده و اطلاعات آن از طریق بررسی کتاب ها، مقالات علمی معتبر، پایان نامه ها، اسناد پژوهشی و گزارش های تخصصی گردآوری و تحلیل شده است. یافته ها نشان داد که الگوی پیشنهادی بر مولفه هایی همچون آموزش مفاهیم پایه هوش مصنوعی، یادگیری مسئولانه، اخلاق در هوش مصنوعی، تفکر انتقادی، سواد رسانه ای، امنیت و حریم خصوصی، یادگیری شخصی سازی شده، توانمندسازی معلمان، تولید محتوای آموزشی هوشمند، مشارکت خانواده، سیاست گذاری آموزشی و ارزشیابی مستمر استوار است. همچنین نتایج نشان داد که توسعه سواد هوش مصنوعی موجب افزایش آمادگی دانش آموزان برای زندگی در جامعه دیجیتال، ارتقای مهارت های حل مسئله، تصمیم گیری آگاهانه، مسئولیت پذیری اجتماعی، خلاقیت و استفاده ایمن و اخلاقی از فناوری های هوشمند می شود. در مجموع، طراحی و اجرای الگوی توسعه سواد هوش مصنوعی با تاکید بر یادگیری مسئولانه می تواند زمینه تحول در نظام آموزش و پرورش، ارتقای کیفیت یادگیری و تربیت شهروندانی آگاه، مسئول و توانمند در عصر هوش مصنوعی را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

سواد هوش مصنوعی ، یادگیری مسئولانه ، نظام آموزش و پرورش ، اخلاق هوش مصنوعی ، مسئولیت پذیری دیجیتال ، تفکر انتقادی ، سواد رسانه ای ، امنیت اطلاعات ، فناوری آموزشی ، آموزش هوشمند.