نقش فعالیت های پرورشی مدارس در ارتقای سواد رسانه ای و خودمراقبتی دانش آموزان ابتدایی در مواجهه با آسیب های فضای مجازی

فضای مجازی و فناوری های نوین ارتباطی به عنوان یکی از ارکان جدایی ناپذیر زندگی معاصر، تغییرات عمیقی را در سبک زندگی، الگوهای یادگیری و تعاملات اجتماعی کودکان ایجاد کرده اند. دانش آموزان دوره ابتدایی به دلیل ویژگی های تحولی، عدم بلوغ شناختی و کمبود تجربه های زیسته، در معرض بیشترین آسیب های ناشی از مواجهه با محتوای نامناسب، اعتیاد اینترنتی و تعارضات هویتی قرار دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فعالیت های پرورشی مدارس در ارتقای سواد رسانه ای و خودمراقبتی دانش آموزان ابتدایی در مواجهه با آسیب های فضای مجازی انجام شد. این مطالعه از نظر روش شناسی، پژوهشی توصیفی از نوع همبستگی و تحلیل مسیر است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان مقطع ابتدایی و مربیان پرورشی مدارس ابتدایی دولتی بودند که از میان آن ها نمونه ای متناسب انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های استاندارد سواد رسانه ای، پرسشنامه خودمراقبتی کودکان در فضای مجازی و مقیاس آسیب های فضای مجازی بود که روایی و پایایی آن ها به تایید رسید. تحلیل داده ها نشان داد که فعالیت های پرورشی هدفمند، مهارتی و مستمر در مدارس، علاوه بر افزایش دانش و مهارت تحلیل انتقادی رسانه در دانش آموزان، به شکل معناداری توانایی های خودمراقبتی آن ها را ارتقا می بخشد. همچنین سواد رسانه ای به عنوان یک متغیر میانجی، رابطه بین برنامه های پرورشی و کاهش آسیب پذیری دانش آموزان در فضای مجازی را تقویت می کند. بر اساس یافته های این پژوهش، بازطراحی فعالیت های پرورشی با تمرکز بر بازی های آموزشی، کارگاه های مشارکتی و تقویت پیوند خانه و مدرسه می تواند سپری ایمن در برابر مخاطرات دیجیتال برای دانش آموزان ابتدایی ایجاد کند

کلیدواژه ها:

فعالیت های پرورشی ، سواد رسانه ای ، خودمراقبتی ، دانش آموزان ابتدایی ، آسیب های فضای مجازی.