تحول دیجیتال و چابکی سازمانی در مدیریت شهری: مطالعه موردی سازمان فناوی اطلاعات و ارتباطات شهرداری شیراز

در عصر شهرهای هوشمند، سازمان های مدیریت شهری با فشارهای فزاینده ای برای ارتقای کیفیت خدمات، افزایش بهره وری، پاسخگویی سریع به شهروندان و توسعه زیرساخت های دیجیتال مواجه هستند. تحول دیجیتال به عنوان یکی از مهم ترین رویکردهای نوین مدیریتی، فراتر از دیجیتالی سازی فرآیندها، مستلزم بازآفرینی مدل های کسب وکار، بازطراحی فرآیندهای سازمانی و توسعه قابلیت های فناورانه و انسانی است. در این میان، سازمان های فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری ها نقش محوری در تحقق حکمرانی هوشمند شهری ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر بلوغ تحول دیجیتال بر چابکی سازمانی و نوآوری خدمات شهری در سازمان مدیریت فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری شیراز طراحی شده است. چارچوب نظری پژوهش با تلفیق نظریه قابلیت های پویا ، نظریه پذیرش فناوری و مدل بلوغ تحول دیجیتال تدوین گردید. در این چارچوب، تحول دیجیتال به عنوان متغیر برون زا از طریق ابعاد زیرساخت دیجیتال، فرهنگ دیجیتال، یکپارچگی داده ها، حکمرانی فناوری و نوآوری فناورانه سنجیده شد. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت توصیفی همبستگی مبتنی بر پیمایش مقطعی است. داده ها از طریق پرسشنامه استاندارد تحول دیجیتال و چابکی سازمانی گردآوری و با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج الگوی پیشنهادی نشان داد که تحول دیجیتال تاثیر مستقیم و معناداری بر چابکی سازمانی دارد (β=۰.۷۱, p<۰.۰۰۱). همچنین چابکی سازمانی اثر قابل توجهی بر نوآوری خدمات شهری (β=۰.۶۴, p<۰.۰۰۱) نشان داد. یافته های پژوهش بیانگر آن است که بخش عمده تاثیر تحول دیجیتال بر نوآوری خدمات شهری از طریق چابکی سازمانی منتقل می شود و نقش میانجی چابکی سازمانی در این رابطه بسیار برجسته است. مدل نهایی توانست ۶۱ درصد از واریانس چابکی سازمانی و ۵۷ درصد از واریانس نوآوری خدمات شهری را تبیین کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که توسعه زیرساخت های ابری، استقرار سامانه های یکپارچه داده محور، استفاده از هوش مصنوعی در خدمات شهری و ارتقای فرهنگ دیجیتال کارکنان می تواند زمینه ارتقای انعطاف پذیری سازمانی و افزایش کیفیت خدمات شهروندی را فراهم آورد. همچنین مشخص شد که موفقیت تحول دیجیتال صرفا وابسته به فناوری نیست، بلکه توسعه سرمایه انسانی دیجیتال و اصلاح فرآیندهای مدیریتی نقش تعیین کننده ای در موفقیت آن دارند. بر این اساس، سازمان مدیریت فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری شیراز می تواند با تمرکز بر توسعه قابلیت های دیجیتال، زمینه تحقق حکمرانی هوشمند شهری و ارتقای رضایت شهروندان را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، چابکی سازمانی ، نوآوری خدمات شهری ، حکمرانی هوشمند ، سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات ، شهرداری شیراز.