ارائه مدل جامع تعاملات آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی به منظور بهینه سازی فرآیند یاددهی-یادگیری جغرافیای متوسطه دوم

هدف اصلی این پژوهش، طراحی و ارائه یک مدل جامع برای تعاملات آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی به منظور بهینه سازی و تعمیق فرآیند یاددهی-یادگیری در درس جغرافیای دوره دوم متوسطه بود. این پژوهش از نظر هدف، توسعه ای-کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی با راهبرد فراترکیب است. جامعه پژوهش شامل اسناد و مقالات علمی مرتبط با حوزه های هوش مصنوعی و یاددهی-یادگیری بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و مبتنی بر معیار از پایگاه های اطلاعات علمی معتبر، ۱۰ مقاله کلیدی و مرتبط به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون در هفت مرحله (مدل سندلوسکی و باروسو) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. تحلیل داده ها به شناسایی و استخراج پنج مولفه اصلی برای مدل منجر شد: ۱) شخصی سازی و تنظیم پویای مسیر یادگیری، ۲) تعامل اکتشافی و بازخورد آنی، ۳) تحلیل گری آموزشی و سنجش تکوینی هوشمند، ۴) توصیه گری هوشمند منابع و محتوای جغرافیایی، و ۵) ملاحظات فرااخلاقی و عاملیت معلم. این مولفه ها در قالب یک مدل چرخه ای و سه جانبه (دانش آموز، معلم و هوش مصنوعی) یکپارچه شدند. در این مدل، هوش مصنوعی به عنوان یک «شراکت شناختی هم افزا» عمل می کند که ضمن شخصی سازی آموزش و ارائه بازخورد فوری، داده های تحلیلی دقیقی را برای تقویت نقش تسهیل گری معلم فراهم می آورد. این چارچوب، راهکاری عملی برای گذار از آموزش حافظه محور به سمت توسعه سواد فضایی، تفکر انتقادی و یادگیری عمیق در آموزش جغرافیا ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یاددهی-یادگیری ، مدل آموزشی ، جغرافیا ، فراترکیب.