موتورسواری در نگاه دانش آموزان قهستان: تبیین انگیزه ها و معانی به روش نظریه پردازی داده بنیاد

موتورسواری در میان نوجوانان، به ویژه در مناطق نیمه شهری و کمترتوسعه یافته، صرفا یک شیوه حمل ونقل نیست، بلکه پدیده ای اجتماعی و فرهنگی به شمار می آید. پژوهش حاضر با هدف تبیین انگیزه ها و معانی اجتماعی، فرهنگی و روانی رفتار موتورسواری دانش آموزان در شهر قهستان انجام شد. این مطالعه با روش کیفی و رویکرد نظریه پردازی داده بنیاد (گراندد تئوری) انجام گرفت. مشارکت کنندگان شامل ۱۵ دانش آموز پسر دبیرستانی دارای تجربه منظم موتورسواری بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. فرایند ذخیره و مدیریت کدها و کدگذاری داده ها نیز با استفاده از نرم افزار مکس کیو دی ای انجام شد. یافته ها به استخراج پنج مقوله هسته ای انجامید: موتورسواری به مثابه ابراز هویت فردی، ابزار رهایی و استقلال، فشار و الگوبرداری از همسالان، احساس ناگزیری ناشی از نبود زیرساخت جایگزین، و دوگانه لذت و تهدید. نتایج نشان داد موتورسواری برای این نوجوانان تنها وسیله جابه جایی نیست، بلکه بخشی از سبک زندگی، هویت سازی و پاسخی به نیازها و محدودیت های محیطی است. بر این اساس، مداخلات فرهنگی، آموزشی و سیاست گذاری در این حوزه باید ابعاد چندلایه این پدیده را در نظر بگیرند.

کلیدواژه ها:

موتورسواری ، دانش آموزان ، نوجوانان ، هویت سازی.