رابطه خشونت خانگی و تعلق به مدرسه با گرایش به سوءمصرف مواد در دانش آموزان مقطع متوسطه اول

سوءمصرف مواد در نوجوانان یکی از مهم ترین چالش های سلامت عمومی است. شناسایی عوامل خطر و محافظت کننده مرتبط با این پدیده برای طراحی مداخلات پیشگیرانه ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه خشونت خانوادگی و تعلق به مدرسه با گرایش به سوءمصرف مواد در دانش آموزان مقطع متوسطه اول انجام شد.این پژوهش توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه اول شهر اهواز در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای سه مرحله ای، ۲۶۴ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های خشونت خانگی (یوسفی و شماعی زاده، ۱۳۹۲)، تعلق به مدرسه (بری، بتی و وات،۲۰۰۴) و گرایش به سوءمصرف مواد (وید و همکاران،۱۹۹۲) جمع آوری شدند. برای تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون گام به گام استفاده شد. نتایج نشان داد که بین خشونت خانوادگی و گرایش به سوءمصرف مواد رابطه مثبت و معنادار (۵۴۶/۰ = r، ۰۱/۰> P ) و بین تعلق به مدرسه و گرایش به سوءمصرف مواد رابطه منفی و معنادار (۴۸۱/۰- = r، ۰۱/۰> P ) وجود دارد. همچنین خشونت خانوادگی و تعلق به مدرسه با هم ۳۷ درصد از واریانس گرایش به سوءمصرف مواد را تبیین کردند( ۳۷/۰= R² ). سهم خشونت خانوادگی (۳۷/۰=β ) در پیش بینی گرایش به مصرف بیشتر از سهم تعلق به مدرسه ( ۳۰۶/۰-= β ) بود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که خشونت خانوادگی و تعلق به مدرسه پیش بینی کننده های معناداری برای گرایش به سوءمصرف مواد در دانش آموزان هستند. با توجه به اینکه خشونت خانوادگی سهم بیشتری در پیش بینی گرایش به مصرف دارد، طراحی مداخلات برای کاهش خشونت در خانواده می تواند نقش موثری در کاهش خطر گرایش به مصرف مواد در نوجوانان داشته باشد.

کلیدواژه ها:

خشونت خانوادگی ، تعلق به مدرسه ، گرایش به سوءمصرف مواد ، دانش آموزان