مقایسه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و طرحواره درمانی بر تحمل ذهنی و ناامیدی مادران دارای کودک کم توان ذهنی شهرستان اراک

داشتن یک کودک کم توان ذهنی برای مادران تجربه ای چندبعدی و عمیق است که هم زمان می تواند آمیخته ای از مسئولیت پذیری، نگرانی، خستگی، عشق و علاقه و گاه احساس تنهایی باشد . پژوهش حاضر باهدف مقایسه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و طرحواره درمانی بر تحمل ذهنی و ناامیدی مادران دارای کودک کم توان ذهنی شهرستان اراک انجام شد. پژوهش حاضر از طرح آزمایشی پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل استفاده کرده است. در مطالعه حاضر، جامعه آماری شامل کلیه مادران دارای کودک کم توان ذهنی شهرستان اراک در سال ۱۴۰۵ بودند و از بین اعضای جامعه آماری براساس روش نمونه گیری دردسترس تعداد ۴۵ فرد انتخاب شدند و به صورت گمارش تصادفی در دو گروه ۱۵ نفره آزمایش و یک گروه گواه تقسیم شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تحمل ذهنی و پرسشنامه امید به زندگی بود که در مرحله پیش آزمون و پس آزمون از افراد گرفته شد. افراد گروه های آزمایش ۸ جلسه ۶۰ دقیقه ای شناخت درمانی مبتنی ذهن آگاهی و نیز طرحواره درمانی را دریافت کردند و در این مدت، افراد گروه گواه در لیست انتظار قرار گرفتند و مداخله ای بر روی آنان صورت نپذیرفت. جلسات درمانی به صورت ۸ جلسه ۶۰ دقیقه ای و هر هفته ۲ جلسه برای هر گروه برگزار شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ بهره برده شد. نتایج نشان داد که بین اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و طرحواره درمانی بر تحمل ذهنی و ناامیدی مادران دارای کودک کم توان ذهنی شهرستان اراک تفاوت وجود ندارد. بررسی آزمون تعقیبی نشان داد که هر دو رویکرد درمانی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و طرحواره درمانی بر بهبود تحمل ذهنی و کاهش ناامیدی مادران دارای کودک کم توان ذهنی اثربخش بوده اند ولی بین دو رویکرد تفاوت زیادی مشاهده نشد. پیشنهاد می شود سازمان های مرتبط، دوره های آموزشی ویژه پدران و اعضای خانواده برگزار کنند تا آگاهی آنان نسبت به نیازهای ویژه کودک و فشارهای روانی مادر افزایش یابد.

کلیدواژه ها:

شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی ، طرحواره درمانی ، تحمل ذهنی ، امید به زندگی ، کم توانی ذهنی.