الگوی تدریس مبتنی بر یادگیری اکتشافی دیجیتال برای توسعه تفکر تحلیلی در دانش آموزان

تحول دیجیتال در آموزش، ضرورت بازاندیشی در الگوهای تدریس سنتی و حرکت به سوی رویکردهای فعال و یادگیرنده محور را برجسته ساخته است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی الگوی تدریس مبتنی بر یادگیری اکتشافی دیجیتال برای توسعه تفکر تحلیلی در دانش آموزان انجام شد. این مطالعه با رویکرد آمیخته اکتشافی (کیفی–کمی) اجرا گردید. در بخش کیفی، از طریق تحلیل محتوای اسناد علمی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با متخصصان برنامه ریزی درسی و فناوری آموزشی، مولفه های کلیدی الگو شناسایی شد. در بخش کمی، الگوی پیشنهادی در قالب یک طرح نیمه آزمایشی با گروه کنترل اجرا و تاثیر آن بر سطح تفکر تحلیلی دانش آموزان سنجیده شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد سنجش تفکر تحلیلی و چک لیست ارزیابی عملکرد یادگیری اکتشافی در محیط دیجیتال بود.یافته ها نشان داد الگوی طراحی شده شامل پنج مولفه اصلی: مسئله محوری دیجیتال، کاوش هدایت شده، تعامل همیارانه برخط، بازخورد هوشمند، و بازاندیشی تحلیلی است که در قالب چرخه ای پویا اجرا می شود. نتایج آزمون های آماری نشان داد اجرای این الگو موجب افزایش معنادار در مولفه های تحلیل، استدلال منطقی، مقایسه، و نتیجه گیری دانش آموزان نسبت به گروه کنترل شد ( p<۰.۰۵p<۰.۰۵ ). همچنین، تحلیل کیفی بازخوردها حاکی از افزایش انگیزش، درگیری شناختی عمیق تر و ارتقای مهارت حل مسئله در محیط های یادگیری دیجیتال بود.بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که به کارگیری الگوی تدریس مبتنی بر یادگیری اکتشافی دیجیتال، با تلفیق فناوری های آموزشی و راهبردهای کاوش محور، زمینه توسعه تفکر تحلیلی و یادگیری معنادار را فراهم می سازد. این الگو می تواند به عنوان چارچوبی کاربردی برای طراحی آموزشی در مدارس هوشمند و محیط های یادگیری ترکیبی مورد استفاده قرار گیرد.