تحلیل و بررسی نقش میانجی انگیزش درونی در رابطه میان ساختار تکالیف درسی و درگیری تحصیلی

هدف پژوهش حاضر تحلیل نقش میانجی انگیزش درونی در رابطه میان ساختار تکالیف درسی و درگیری تحصیلی دانش آموزان است. در سال های اخیر، توجه به کیفیت طراحی تکالیف درسی و تاثیر آن بر پیامدهای انگیزشی و رفتاری یادگیرندگان به یکی از محورهای اصلی پژوهش های تربیتی تبدیل شده است. ساختار تکالیف درسی، شامل میزان وضوح اهداف، سطح چالش، معناداری محتوا و فرصت های انتخاب و خودمختاری، می تواند زمینه ساز شکل گیری انگیزش درونی و در نهایت افزایش درگیری تحصیلی شود.این پژوهش با رویکرد کمی و به روش توصیفی-همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان دوره متوسطه بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه ساختار تکالیف درسی، مقیاس انگیزش درونی و پرسشنامه درگیری تحصیلی (در ابعاد رفتاری، عاطفی و شناختی) بود. روایی سازه ابزارها از طریق تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی و تایید شد. داده ها با بهره گیری از نرم افزارهای آماری و شاخص های برازش مدل تحلیل گردید.یافته ها نشان داد که ساختار مطلوب تکالیف درسی تاثیر مثبت و معناداری بر انگیزش درونی دارد. همچنین انگیزش درونی به طور مستقیم و معنادار درگیری تحصیلی را پیش بینی می کند. نتایج تحلیل میانجی گری بیانگر آن است که انگیزش درونی نقش میانجی جزئی اما معناداری در رابطه میان ساختار تکالیف درسی و درگیری تحصیلی ایفا می کند. به بیان دیگر، بخشی از اثر ساختار تکالیف درسی بر درگیری تحصیلی از طریق تقویت انگیزش درونی دانش آموزان تبیین می شود.بر اساس نتایج پژوهش، طراحی تکالیف درسی چالش برانگیز، معنادار و مبتنی بر انتخاب می تواند از طریق تقویت حس خودمختاری، شایستگی و علاقه مندی، سطح درگیری تحصیلی دانش آموزان را افزایش دهد. بنابراین، توجه برنامه ریزان درسی و معلمان به کیفیت ساختار تکالیف، نه صرفا کمیت آن، نقش مهمی در بهبود پیامدهای تحصیلی و ارتقای کیفیت یادگیری ایفا می کند.