تحلیل نقش ارزشیابی تکوینی در کاهش اضطراب ریاضی و افزایش درگیری شناختی دانش آموزان دبیرستان

اضطراب ریاضی یکی از مهم ترین موانع یادگیری موثر، مشارکت فعال و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه است که می تواند بر عملکرد شناختی، انگیزش، اعتمادبه نفس و نگرش آنان نسبت به یادگیری ریاضیات تاثیر منفی بگذارد. در مقابل، ارزشیابی تکوینی به عنوان یکی از رویکردهای نوین ارزشیابی آموزشی، با تاکید بر بازخوردهای مستمر، اصلاح فرآیند یادگیری، شناسایی نقاط قوت و ضعف، مشارکت فعال دانش آموزان و حمایت از یادگیری، می تواند نقش مهمی در کاهش اضطراب ریاضی و افزایش درگیری شناختی ایفا کند. درگیری شناختی بیانگر میزان تلاش ذهنی، تفکر عمیق، تحلیل، استدلال، حل مسئله و مشارکت فعال دانش آموزان در فرآیند یادگیری است و یکی از شاخص های اساسی یادگیری عمیق و پایدار محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش ارزشیابی تکوینی در کاهش اضطراب ریاضی و افزایش درگیری شناختی دانش آموزان دبیرستان انجام شده است. این پژوهش از نوع مروری تحلیلی بوده و داده های آن از طریق بررسی کتاب ها، مقالات علمی معتبر، پایان نامه ها و اسناد پژوهشی مرتبط گردآوری و تحلیل شده است. یافته ها نشان داد که ارزشیابی تکوینی از طریق ارائه بازخوردهای سازنده، ایجاد فرصت اصلاح خطاها، مشارکت دادن دانش آموزان در فرآیند یادگیری، استفاده از خودارزیابی و همتایابی، تقویت خودکارآمدی و کاهش ترس از شکست، موجب کاهش اضطراب ریاضی و افزایش درگیری شناختی می شود. همچنین نتایج نشان داد که بهره گیری از فناوری های آموزشی، سامانه های ارزشیابی هوشمند و ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، می تواند اثربخشی ارزشیابی تکوینی را افزایش داده و کیفیت آموزش ریاضی را بهبود بخشد. در مجموع، ارزشیابی تکوینی به عنوان یکی از موثرترین راهبردهای آموزشی، نقش مهمی در ارتقای یادگیری، کاهش اضطراب ریاضی و توسعه درگیری شناختی دانش آموزان دوره متوسطه ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی تکوینی ، اضطراب ریاضی ، درگیری شناختی ، آموزش ریاضی ، دانش آموزان دبیرستان ، بازخورد آموزشی ، یادگیری عمیق ، خودکارآمدی ، ارزشیابی آموزشی ، هوش مصنوعی.