نقش فضای سبز در ارتقای تعاملات اجتماعی و سرمایه اجتماعی محله ها

فضاهای سبز شهری از مهم ترین مولفه های توسعه پایدار به شمار می آیند که علاوه بر ایفای نقش های زیست محیطی، کارکردهای اجتماعی، فرهنگی و روان شناختی گسترده ای نیز دارند. در دهه های اخیر، توجه برنامه ریزان شهری از تاکید صرف بر ابعاد کالبدی فضاهای سبز به نقش آن ها در تقویت سرمایه اجتماعی، افزایش تعاملات انسانی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان معطوف شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فضای سبز در ارتقای تعاملات اجتماعی و سرمایه اجتماعی محله ها انجام شده است. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه مطالعه منابع علمی، کتابخانه ای و اسناد پژوهشی به تحلیل ابعاد مختلف موضوع پرداخته است. نتایج نشان می دهد که فضاهای سبز شهری با فراهم کردن محیطی مناسب برای حضور، گفت وگو، مشارکت و فعالیت های جمعی، زمینه افزایش ارتباطات اجتماعی، شکل گیری اعتماد متقابل، تقویت حس تعلق مکانی، افزایش مشارکت شهروندی و توسعه شبکه های اجتماعی محلی را فراهم می کنند. همچنین کیفیت طراحی، دسترسی مناسب، امنیت، امکانات رفاهی، تنوع فعالیت ها و نگهداری مطلوب از فضاهای سبز از عوامل موثر بر میزان استفاده شهروندان و تقویت سرمایه اجتماعی محسوب می شوند. یافته های پژوهش بیانگر آن است که محله هایی که از فضاهای سبز مطلوب، در دسترس و کارآمد برخوردارند، سطح بالاتری از همبستگی اجتماعی، اعتماد عمومی، مشارکت مدنی و مسئولیت پذیری شهروندان را تجربه می کنند. ازاین رو، توسعه هدفمند و عادلانه فضاهای سبز می تواند به عنوان یکی از راهبردهای موثر مدیریت شهری برای ارتقای سرمایه اجتماعی، افزایش انسجام محله ای و تحقق توسعه پایدار شهری مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فضای سبز شهری ، تعاملات اجتماعی ، سرمایه اجتماعی ، محله ، توسعه پایدار شهری ، مشارکت شهروندی ، کیفیت زندگی.