بررسی عوامل روانشناختی مرتبط با شکل گیری هویت و سلامت روان در نوجوانان: نقش محیط مدرسه و رسانه های اجتماعی

نوجوانی یکی از حساس ترین مراحل رشد روانی–اجتماعی انسان است که در آن شکل گیری هویت و تثبیت الگوهای سلامت روان نقش اساسی در سازگاری فردی و اجتماعی ایفا می کند. در سال های اخیر، تغییرات سریع در ساختارهای اجتماعی و گسترش رسانه های دیجیتال، به ویژه شبکه های اجتماعی، زمینه های جدیدی را برای تحول در فرآیند هویت یابی نوجوانان فراهم کرده است. هدف این مقاله مروری، بررسی و تحلیل عوامل روانشناختی مرتبط با شکل گیری هویت و سلامت روان در نوجوانان با تاکید بر نقش محیط مدرسه و رسانه های اجتماعی است. در این راستا، مطالعات نظری و پژوهش های داخلی و خارجی مرتبط مورد بررسی قرار گرفته و یافته ها در قالب یک چارچوب مفهومی یکپارچه سازمان دهی شده اند. نتایج این مرور نشان می دهد که هویت نوجوانان تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل فردی نظیر عزت نفس، تنظیم هیجان و خودپنداره، و عوامل محیطی شامل کیفیت روابط مدرسه ای، حمایت اجتماعی و تعاملات همسالان قرار دارد. همچنین رسانه های اجتماعی از طریق فرآیندهایی همچون مقایسه اجتماعی، بازخوردهای مجازی و شیوه های خودارائه گری می توانند نقش تسهیل گر یا مخرب در شکل گیری هویت و وضعیت سلامت روان ایفا کنند. علاوه بر این، تعامل میان محیط مدرسه و فضای مجازی به عنوان دو بستر مهم اجتماعی، می تواند پیامدهای متفاوتی بر بهزیستی روانشناختی و سازگاری تحصیلی نوجوانان داشته باشد. در نهایت، مقاله حاضر بر ضرورت رویکردی یکپارچه در تبیین همزمان عوامل فردی، آموزشی و دیجیتال در سلامت روان نوجوانان تاکید کرده و پیشنهادهایی برای مداخلات مشاوره ای در محیط مدرسه ارائه می دهد‎.‎

کلیدواژه ها:

نوجوانی ، هویت روانی ، سلامت روان ، محیط مدرسه ، شبکه های اجتماعی